
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
167است که در تاریخ اتّفاق افتاده و مردم نسبت به ائمّه بدبین میشوند!1
عجب! بدبین میشوند؟ ما مردم را در جهل نگه داریم بهخاطر اینکه مردم به ائمّه بدبین میشوند؟! ما باید به مردم بگوییم که راه خدا پارتیبازی و روابط برنمیدارد؛ راه خدا براساس ضوابط است، نه براساس روابط! همین فرزند امام علیه السّلام میآید و بر علیه امام قیام میکند. باید مردم را به دین یعنی به عقائد حقّه و عقائد صحیح وارد کرد، نه به یک مُشت دین تراشیدۀ بَزک کردۀ عروسکوار که خصوصیّات و نقائصش2 را [میپوشانند]؛ مانند آن کسی که به خواستگاریاش میروند و نقائصش را با بعضی از چیزها برطرف میکنند تا آن کسی که او را میبیند چشمش به نقائص نیفتد! خب امروز نمیافتد، فردا که ازدواج کردی و متوجّه این نقائص شدی چهکار میکنی؟! اختلاف بهوجود میآید! پس از اوّل بیا بیان کن، از اوّل بیا بگو: «آقا، اینطور است!» وقتی که داماد به خواستگاری میرود، اگر مرضی دارد که ممکن است موجب سؤال بشود، باید برای دختر و برای فامیل دختر بیان کنند که این داماد این مرض را دارد، این خصوصیّات را دارد؛ و اگر دختر دارای یک امراضی است، باید آنها را برای داماد و برای فامیل پسر بیان کرد تا اینکه با بینش برود؛ اگر میخواهید، بِسم اللَه بفرمایید! امّا اگر انسان امراض یک شخص را بپوشاند و بگوید: «عیبی ندارد، حالا عروسی بکنند بعد خودشان خوب میشوند»، فردا هزار تا مسئله بهوجود میآید! از اوّل نباید اینطور باشد.
عدم ارتباط کسب کمالات الهی با انتساب به امام معصوم علیه السّلام
شما میآیید دینی را برای مردم بیان میکنید که آن دین حقیقت ندارد، اصالت ندارد، این مقدارش را میزنید، آن مقدارش را میزنید و یک دین بَزک کرده تحویل مردم میدهید! این که دین نشد. ما باید به مردم بگوییم که راه خدا و راه اسلام، امام و غیر امام برنمیدارد! اگر کسی راه خدا را برود به خدا میرسد و تمام استعدادهای خود را به فعلیّت درمیآورد ولو فرزند ابیبکر باشد، مثل محمّد بن ابیبکر؛ و اگر
- رجوع شود به امام شناسی، ج ١٥، ص ٢٩٣ و ٢٩٤.
- نقائص در دید مردم عوام. (محقّق)
