
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
166بس، و سکّه فقط به این چهارده نفر زده شده است؛ بقیّۀ افراد جایزالخطا هستند! ما نباید بهخاطر یک مُشت افرادی که بهخاطر مصالح دنیوی خودشان پا روی حقایق گذاشتهاند، افراد مستعد را که بهدنبال رسیدن به حقیقت هستند از مسائل محروم کنیم؛ این مسئله واقعاً ظلم فاحش است که ما بخواهیم این کار را بکنیم!
حذف برخی حقایق تاریخی و ظلمهای بنیالحسن به ائمّه علیهم السّلام
مرحوم آقا [سیّد محسن امین] جبلعاملی بعضی از مسائل و ظلمها و ستمها و جفاهایی را که بر ائمّه علیهم السّلام بهواسطۀ منتسبین به خودشان [شده در کتبشان آوردهاند]؛ مثلاً بنیالحسن چه ظلمهایی نسبت به ائمّه کردند، همین امام باقر علیه السّلام را بنیالحسن کشتند، یعنی پسر عموی امام باقر حضرت را میکشد،1 و مسائلی که بر امام صادق علیه السّلام بهواسطۀ محمّد و ابراهیم فرزندان عبداللَه محض وارد شد که ادّعای خروج و ادّعای مهدویّت کردند و امام صادق را ملزم به اطاعت و بیعت کردند و حضرت نپذیرفتند و آنها حضرت را یک شب در زندان کردند! چه کسانی؟! همین پسر عموهای حضرت، یک شب امام صادق را در بدترین جای زندان که نمیتوانم بگویم، زندانی کردند که اگر منصور دوانیقی نیامده بود و با اینها مواجه نشده بود و اینها را دفع نکرده بود و نگرفته بود، فردا همینها امام صادق را کشته بودند! امام صادق را همین منصور دوانیقی آمد و از آن زندان بیرون آورد.2 و همینطور سایر مسائلی که بهواسطۀ بنیالحسن و حتّی غیر بنیالحسن اتّفاق افتاد.3
مرحوم آقا در جلد پانزدهم امام شناسی این مطلب را نقل کردهاند که در سفری که مرحوم آقا شیخ عبّاس قمی صاحب مفاتیح در خارج با مرحوم آقا سید محسن امین [جبل عاملی] داشت، آقا شیخ عبّاس به ایشان گفته بود:
چرا شما این مطالب را در کتابهای خودتان بیان میکنید؟! اینها مسائلی
- قابل ذکر است در الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ٦٠٠ ـ ٦٠٤، زید بن حسن فرزند ارشد امام حسن مجتبی علیه السّلام را قاتل امام محمّد باقر علیه السّلام معرّفی کرده است. (محقّق)
- رجوع شود به الکافی، ج ١، ص ٣٥٨ ـ ٣٦٦.
- جهت اطّلاع کامل پیرامون این مطلب، رجوع شود به بحار الأنوار، ج ٤٧، ص ٢٧٠ ـ ٣٠٩.
