
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
153آیا امیرالمؤمنین این مطلب را فرموده یا نفرموده است؟ اگر نفرموده، صاف بگویید: «نگفته و به این دلیل دروغ است!» و واقعاً جای بسی تأسّف است که ما احساس میکنیم دردی که ما را فرا گرفته این است که ما خود را دایۀ دلسوزتر از مادر میدانیم و خود را قیّم میدانیم، در حالیکه بهواسطۀ این مسئله نعمتهایی را از مردم محروم کردهایم و نمیگذاریم حقایق به گوش مردم برسد و خیال میکنیم که داریم راه درست میرویم!
و این مسئله از زمان سابق بوده است و واقعاً عجیب است؛ یعنی حقیقت و ریشۀ مسئله یکی است ولی صورت قضایا فرق میکند! حجّاج بن یوسف ثقفی هم برای اثبات امارت خود به همین آیۀ ﴿أَطِيعُواْ ٱللَهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِي ٱلۡأَمۡرِ مِنكُمۡ﴾1 استناد میکرد2 و میگفت: «من اولیالأمر هستم و باید از من اطاعت کنید!» آنوقت میزد و میکشت و هشتاد هزار نفر از شیعیان امیرالمؤمنین را کشت و بعضی از آنها را لای دیوار گذاشت و بالا رفت! حالا این مسئله که بعضی از این مردم خوششان بیاید یا بدشان بیاید [مهم] نیست.
تفسیر نادرست برخی افراد از قیّومیت مرد بر زن
یادم است یک روز در مشهد راجع به بعضی از انحرافها و مسائلی که در بعضی از کتب مشاهده میشود و بر خلاف آن چیزی است که اسلام فرموده صحبت میکردم. و واقعاً بسیار مایۀ تعجّب است از افرادی که نمیدانم اینها میدانند و انکار میکنند یا واقعاً [نمیدانند]! خیلی بعید است و ما نمیتوانیم احتمال بدهیم که افراد واقعاً فکرشان اینطور باشد! آیا واقعاً به آنچه که در این زمینه از اخبار و نصوص آمده اطّلاع ندارند که این خیلی بعید است! آنوقت بعضی از توجیهاتی که اینها کردهاند واقعاً عجیب و غریب است که در جلسات بعد به بعضی از اینها اشاره خواهد شد.
- سوره نساء (٤) آیه ٥٩. نور ملکوت قرآن، ج ٣، ص ٣٨٦:
«از خدا اطاعت کنید، و از پیغمبر و صاحبان امری که از شما هستند اطاعت کنید!» - رجوع شود به امام شناسی، ج ٩، ص ١٣٨.
- سوره نساء (٤) آیه ٥٩. نور ملکوت قرآن، ج ٣، ص ٣٨٦:
