آموزه‌های ولایت ج 3

است.¹ نکته‌ای که در این مسئله وجود دارد دو مطلب است‌:

مسئلۀ اول: فلسفۀ غیبت

 مطلب اول این است که خدای متعال آنچه که دربارۀ امام زمان علیه السّلام مقدّر کرده است با سایر ائمه تفاوت دارد.

عدم شناخت جایگاه حقیقی امام علیه السّلام توسط مردم

 در مورد سایر ائمه حتی در زمان خود رسول‌اللَه، مردم قدر امام را نمی‌دانستند و امام را یکی از افراد مانند خود تصوّر می‌کردند؛ فردی که می‌آید در خیابان‌ها حرکت می‌کند، مِلک و زمینی دارد، چه‌بسا اموالی برای تجارت دارد، با افراد می‌نشیند، می‌آید در مسجد مدینه نماز می‌خواند و یا اینکه مجلس درس و بحث دارد. همان‌طوری‌که در خیلی از موارد، افراد دیگر هم همین‌طور بودند. در زمان امام سجاد علیه السّلام مجالس درس و بحث بسیار بود، به‌خصوص از زمانی که مسئلۀ تکلّم و کلامی‌گری در میان شیعه رواج پیدا کرد، حوزه‌های درسی در میان مسلمین پیدا شد.

انحرافات ابوحنیفه و مقابلۀ با امام علیه السّلام

 در زمان امام صادق علیه السّلام علناً افراد دیگری در مقابل حضرت قد برافراشتند؛ افرادی مانند ابوحنیفه که خود از شاگردان حضرت بود² ولی بعد منحرف شد و در مقابل امام صادق علیه السّلام مجلس درس و شاگرد و... ترتیب داد و البته از طرف حکومت هم تأیید می‌شد.³ حتی بعضی‌ها بودند که هم در درس امام علیه السّلام شرکت می‌کردند و هم به درس ابی‌حنیفه می‌رفتند؛ امّا مبنای ابی‌حنیفه بر مخالفت با امام علیه السّلام بود در همۀ زمینه‌ها! عبارتی از او نقل شده است که:

خالَفتُ جعفرًا فی کلّ فرعٍ؛⁴ «من در هر فرع فقهی با جعفر بن محمد (امام