افزودن به لیست علاقه مندی
مثنوی معنوی - دفتر سوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
0
دفتر سوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - غیرت خداوند نسبت به اولیای الهی. - تقدّم توفیق الهی بر اعمال صالح بندگان. - عشق مُحِب، تمامی آثار محبوب را. - ترجیح علم و یقین بر ظن. - صبر اولیا بر قضای الهی و درخواست نکردن رفع آن. - جبر و تفویض. - فلسفۀ بلاها. - فلسفۀ دوریگزیدن انبیا از خلائق.
مرتب سازی:
نتیجه
مثنوی معنوی - دفتر سوم
95بقیّۀ قصّۀ آن زاهدِ کوهی که نذر کرده بود که: «میوۀ کوهی از درخت باز نگیرم و درخت نیفشانم و کسی را نگویم به صَریح و کنایت که: ”«بیَفشان“ تا آن را بخورم؛ مگر آنکه باد آن را از درخت افکنده باشد»
اندر آن کُه بود أشجار و ثِمار *** سیب و اَمرود و انارِ بیشمار1 🔹 قوتِ آن درویش بود آن میوهها *** غیرِ آن، چیزی نخوردی دائما گفت آن درویش: «یا رَبّ، با تو من *** عهد کردم که نچینم در زَمَن 🔹 خود نچینم میوه را در کُلِّ حین *** نیز غیری را نگویم که: ”بچین!“ جز از آن میوه که باد اندازدش *** من نچینم از درختِ مُنتَعَش» مدّتی بر نذرِ خود بودش وفا *** تا درآمد امتحاناتِ خدا2 ----------
زین سبب فرمود: «استثنا کنید *** ”گر خدا خواهد“ به پیمان برزنید3 🔹 زآنکه حکمِ کار در دستِ من است *** اختیارِ جملگانْ پستِ من است هر زمان دل را دهم میلی دگر *** هر زمان بر دل نهم داغِ جگر کُلَّ إصباحٍ لَنا شَأْنٌ جَدید *** کُلُّ شَیءٍ عَن مُرادی لا یَحید»4 در حدیث آمد که: «دل همچون پَری ست *** در بیابانی اسیرِ صَرصَری ست بادْ پر را هر طرف رانَد گزاف *** گَه چپ و گَه راست، با صد اختلاف»5 در حدیثِ دیگر: «آن دلْ دان چنان *** کآبِ جوشان زآتش اندر قازْغان»6 هر زمان دل را دگر رایی بوَد *** آن نه از وی، لیک از جایی بوَد - . قونیه:
... *** بس مرودی کوهی آنجا بی شمار. - . نسخۀ قونیه: امتحانات قضا.
- . سوره الکهف آیه 23 و 24؛ «و چون بخواهى كارى را فردا انجام دهى، نگو: ”من فردا انجام مىدهم“ مگر آنکه بگویی: اگر خدا بخواهد و اراده كند!...»استثنا کنید: إنشاءاللٰه بگویید.
- . سوره الرحمن آیه 29؛ «هر روز و هر ساعتی او در شأن و حالی دیگر است.»هر روز ما را شأن و حالی جدید و دیگر است، و هیچ چیز از خواست من تخلّف نمیکند.
- . مسند احمد ج 32 ص 530؛ رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «إنّ هذا القلبَ کَریشةٍ بفَلاتِ الأرض، یقیمُها الریحُ ظهراً لبَطن؛ این قلب مانند یک پر است که باد آن را (هر آن) زیر و رو میکند.»
- . مونیخ (ب): این دل را چنان. قاهره(الف): اندر قارعان. بریتانیا (الف): اندر غارغان.احیاء العلوم ج 8 ص 34؛ رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «لَقَلبُ المُؤمنِ أشَدُّ تَقَلُّباً مِن الْقِدرِ فی غَلَیانِها؛ به تحقیق که تغییر حال قلب مؤمن از تغییر و زیر و رو شدن دیگها در جوششان بیشتر است.»
- . قونیه: