Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

91

خلاص یافتنِ کودکان از مکتب بدین مکر، و سؤالِ مادران از ایشان
سجده کردند و بگفتند: «ای کریم *** دور بادا از تو رنجوریّ و بیم»
پس بُرون جَستند سوی خانه‌‌ها *** همچو مرغان در هوای دانه‌‌ها
مادرانْشان خشمگین گشتند و گفت: *** «روزِ کُتّاب و شما با لَهوْ جفت؟!
🔹 وقتِ تحصیل است اکنون و شما *** می‌گریزید از کتاب و اوستا؟!»
عذر آوردند: «کِای مادر، تو بیست *** این گناه از ما و از تقصیر نیست¹
از قضای آسمانْ استادِ ما *** گشت رنجور و سَقیم و مبتلا»
مادران گفتند: «مکر است و دروغ *** صد دروغ آرید بهرِ طَمْعِ دوغ
ما صَباح آییم پیشِ اوستا *** تا ببینیم اصلِ این مکرِ شما»
کودکان گفتند: «بسمِ اللَه، رَوید *** بر دروغ و صدقِ ما واقف شَوید»
به عیادت رفتنِ مادران عَلَی الصَّباحْ معلّمِ فرزندان را
بامدادان آمدند آن مادران *** خُفته استا همچو بیمارِ گِران
هم عرق کرده ز بسیاری لحاف *** سر ببسته، رو کشیده در سِجاف
آهْ آهی می‌کند آهسته او *** جملگان گشتند هم لا‌حَوْل‌گو:
«خیر باشد -اوستا- این دردِ سر *** جانِ تو ما را نبود از این خبر»
گفت: «من هم بی‌خبر بودم از آن *** آگَهم کردند این‌ مادر‌غَران
من بُدَم غافل به شغلِ قال و قیل *** بود در باطنْ چنین رنجی ثَقیل»
----------
چون به جِدّ مشغول باشد آدمی *** او ز دیدِ رنجِ خود باشد عَمیّ
از زنانِ مصرِ یوسف شد سَمَر *** که زِ مشغولی بِشد ز‌ایشان خبر²
پاره پاره کرده ساعدهای خویش *** روحْ والِه که نه پس داند نه پیش
ای بسا مردِ شجاع اندر حِراب *** که ببُرّد دست یا پایش ضِراب
او همان دست آورَد در گیر و دار *** بر گمانِ آنکه هست او برقرار
خود نبیند دست رفته در ضَرر *** خون از او بسیار رفته بی‌خبر³
1. . بیست: بایست.
2. . اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی:
  از زنانِ مصر و یوسف شد سَمَر *** جمله از مشغولی خودْ بی‌خبر.
  بریتانیا (الف): نشد زایشان خبر.
3. . نسخۀ قونیه: خود ببیند.