Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

85

دویدنِ گاوی در خانۀ آن دعا‌کنندۀ به إلحاح
قالَ النَّبیُّ صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم: «إنّ اللٰهَ یُحِبُّ الْمُلِحّینَ فی الدُّعاء»؛ زیرا که دعاکننده عین خواست است از حق تعالیٰ، و إلحاحْ خواهنده را بِهْ است از آنچه می‌خواهد آن را از وی.¹
تا که روزی ناگهان در چاشتگاه *** این دعا می‌کرد با زاریّ و آه
ناگهان در خانه‌اش گاوی دوید *** شاخ زد، بشکست دربند و کلید
گاوِ گستاخ اندر آن خانه بجَست *** مرد بر‌جَست و قَوایم‌هاش بست
پس گلوی گاو بُبرید آن زمان *** بی‌توقّف، بی‌تأمّلْ بی‌امان
چون سرش بُبریدُ شد سوی قَصاب *** تا إهابش بر‌کَند در دمْ شتاب²
----------
ای تقاضاگر درونْ همچون جنین *** چون تقاضا می‌کُنی اتمامِ این
سَهل گردان، ره نما، توفیق ده *** یا تقاضا را بهِل، بر ما منِه
چون ز مُفلِس زر تقاضا می‌کنی *** زر ببخشش در سِرّ، ای شاهِ غَنی
بی‌تو نظم و قافیه شام و سحر *** زَهره کی دارد که آید در نظر؟!³
نظم و تَجنیس و قَوافی -ای علیم- *** بندۀ امر تو اَند از ترس و بیم
چون مُسَبِّح کرده‌ای هر چیز را *** ذاتِ بی‌تمییز و با تمییز را
هر یکی تسبیح بر نوعی دگر *** گوید و از حالِ آنْ این بی‌خبر
آدمی مُنکِر ز تسبیحِ جَماد *** وآن جَماد اندر عبادتْ اوستاد
بلکه هفتاد و دو ملّت هر یکی *** بی‌خبر از یکدِگر وَ اندر شَکی⁴
چون دو ناطق را ز حالِ همدگر *** نیست آگه، چون بوَد دیوار و دَر؟!
چون من از تسبیحِ ناطِق غافلم *** چون بداند سُبحۀ صامِت دلم؟!
🔹 هست سُنّی را یکی تسبیحِ خاص *** هست جَبری را ضدِ آن در مَناص
سُنّی از تسبیحِ جَبری بی‌خبر *** جَبری از تسبیحِ سُنّی بی‌اثر
1. . نوادر الأصول فی أحادیث الرسول ج 2 ص 282؛ رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «خداوند اصرارکنندگان در دعا و طلب را دوست دارد.»
2. . إهاب: پوست.
3. . کی: چه کسی.
4. . اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: از یکدیگر و اندر شَکی.