Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

7

[سرآغاز]
ای ضیاءُ الْحَقْ حُسامُ الدّین بیار *** این سوُم دفتر؛ که سُنّت شد سه بار
بر‌گُشا گنجینۀ اسرار را *** در سوُم دفتر بِهِل أعذار را
قوّتت از قوّتِ حق می‌زَهَد *** نَز عروقی کز حرارت می‌جَهد
این چراغِ شَمس کاو روشن بوَد *** نَز فتیله و پنبه و روغن بوَد
سقفِ گردون کاو چنین دائم بوَد *** نَز طناب و اُستُنی قائم بوَد
قوّتِ جِبریل از مَطبَخ نبود *** بود از دیدارِ خَلاّقِ وَدود
همچنین این قوّتِ أبدالِ حق *** هم ز حق دان، نَز طَعام و از طَبَق!
جسمشان را هم ز نور اِسرشته‌اند *** تا ز روح و از مَلَک بُگذشته‌اند
چون‌که موصوفی به اوصافِ جَلیل *** بر تو آتش شد گلستانْ چون خَلیل¹
گردد آتش بر تو هم بَرد و سلام *** ای عناصر مر مِزاجت را غلام
هر مِزاجی را عناصر مایه‌ای‌ست *** وین مِزاجت برتر از هر پایه‌ای‌ست
این مِزاجت در جهانِ مُنبَسِط *** وصفِ وحدت را کُنون شد مُلتَقِط
ای دریغا عرصۀ اَفهامِ خَلق *** سخت تنگ آمد، ندارد خَلقْ حَلق
ای ضیاءُ الحق به حِذقِ رای تو *** حَلق بخشد سنگ را حلوای تو
کوهِ طور اندر تَجَلّی حَلق یافت *** تا که مِی نوشید و مِی را بر‌نتافت
صارَ دَکّاً مِنهُ و انْشَقَّ الْجَبَل *** هَل رَأیتُم مِن جَبَلْ رَقصَ الْجَمَل‌؟!²
لقمه‌بخشیّ آید از هر کس به کس *** حَلق‌بخشی کارِ یزدان است و بس
حَلق بخشد جسم را و روح را *** حَلق بخشد بهرِ هر عضوی جدا
این گَهی بخشد که اِجلالیّ شَوی *** از دَغا و از دَغل خالی شَوی³
1. . نسخۀ قونیه:
  ... *** ز آتش أمراض بُگذر چون خَلیل.
2. . سوره الأعراف آیه 143.کوه از تجلّی حضرت حق، متلاشی گشت و بر‌خود شکافت، هرگز آیا از کوهی رقص شتران را دیده‌ای؟!
3. . نسخۀ قسطنطنیه (ب): وز فضول و از دغل.