Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

266

آب گردد ساقی و هم مستِ آب *** «چون» مگو، وَ اللٰهُ أعلَمْ بِالصَّواب¹
پرتوِ ساقی‌ست کاندر شیره رفت *** شیره بر‌جوشید و رقصان گشتْ زَفت
اندر این معنا بپرس آن خیره را *** که: «چنان کی دیده بودی شیره را؟!»
بی‌تفکّر پیشِ هر داننده هست *** آنکه با گردنده گرداننده هست
حکایت آن عاشقِ دراز هجرانِ بسیار‌ امتحان
یک جوانی بر زنی عاشق شدَه‌ست *** روز و شب بی‌خواب و بی‌خور آمدَه‌ست
بی‌دل و شوریده و مجنون و مست *** می‌ندادش روزگارِ وصلْ دست²
بس شکنجه کرد عشقش بر زمین *** خود چرا دارد ز اوّلْ عشقْ کین؟!
عشق از اوّل چرا خونی بوَد؟! *** تا گریزد آن‌که بیرونی بوَد!
چون فرستادی رسولی پیشِ زن *** آن رسول از رَشک گشتی راهزن
ور به‌سوی زن نبِشتی کاتِبش *** نامه را تَصحیف خواندی نایِبش
گر صبا را پیْک کردی در وفا *** از غباری تیره گشتی آن صبا
رُقعه گر بر پَرِّ مرغی دوختی *** پَرِّ مرغ از تَفِّ رُقعه سوختی
راه‌های چاره را غیرت ببَست *** لشکرِ اندیشه را رایَت شکست‌
بود اوّلْ مونِسِ غمْ انتظار *** آخرش بشکست، که؟ هم انتظار³
گاه گفتی: «کاین بلای بی‌دواست» *** گاه گفتی: «کاین حیاتِ جانِ ماست»
گاه هستی زو بر‌آوردی سَری *** گاه او از نیستی خوردی بَری
🔹 گاه فریادش به گردون بَر‌شُدی *** که خیالِ دلبرش همدم بُدی
چون‌که بر وی سرد گشتی این نهاد *** جوش کردی گرمْ چشمه‌یْ اتّحاد
چون‌که با بی‌برگیِ غُربت بساخت *** برگِ بی‌برگی به‌سوی او بتاخت
خوشه‌های فکرَتش بی‌کاه شد *** شب‌رُوان را رهنما چون ماه شد
ای بسا طوطیِّ گویای خَمُش *** ای بسا شیرین‌رَوانِ رو‌تُرُش
1. . اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: خود بگو.و اللٰهُ أعلَمْ بِالصَّواب: و خداوند به درستی آگاه‌تر است.
2. . این بیت با بیت قبل در نسخۀ قونیه این‌گونه آمده است:
  یک جوانی بر زنی مجنون بُدَه‌ست *** می‌ندادش روزگار وصلْ دست.
3. . که: چه کسی؟