Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

255

کاین جهان جیفَه‌ست و مُردار و رَخیص *** بر چنین مردار چون باشم حریص؟!
سگ نی‌ام تا پرچمِ مُرده کَنم *** عیسی‌ام، آیم که تا زندَه‌ش کُنم
ز‌آن همی‌کردم صفوفِ جنگْ چاک *** تا رهانم مر شما را از هلاک
ز‌آن نمی‌برّم گلوهای بشر *** تا مرا باشد کَر و فَرّ و حَشَر
ز‌آن همی‌بُرّم گلویی چند؛ تا *** ز‌آن گلو‌ها عالَمی یابد ر‌ها
که شما پروانه‌وار از جهلِ خویش *** پیشِ آتش می‌کنید این جمله کیش¹
من همی‌رانم شما را همچو مست *** از در‌افتادن در آتش با دو دست
آنکه خود را فتح‌ها پنداشتید *** تخمِ مَنحوسیِّ خود می‌کاشتید
یکدگر را ”جِدّ“ و ”جِدّ“ می‌خواندید *** سوی اژدر‌ها فرس می‌راندید²
قهر می‌کردید و اندر عین قهر *** خود شما مقهورِ قهرِ شیرِ دهر»
بیانِ آنکه طاغی در عین قاهری در مَقهوری است
دزدْ قهرِ خواجه کرد و زَر کِشید *** او بِدان مشغول بُد، والی رسید
گر ز خواجه آن زمان بُگریختی *** کی بر او والی حَشَر انگیختی‌؟!
قاهِریِّ دزد، مقهوریش بود *** ز‌آنکه قهرِ او سَرِ او را ربود
غالبی بر خواجه دامِ او شود *** تا رسد والیّ و بستانَد قَوَد³
----------
ای که تو بر خلقْ چیره گشته‌ای *** در نبرد و غالبی آغشته‌ای
آن به قاصِد مُنهَزِم کردَه‌ستِشان *** تا تو را در حلقه می‌آرد کِشان⁴
هین عِنانْ در‌کِش پیِ این مُنهَزِم *** در‌مَران تا تو نگردی مُنخَرِم⁵
چون کشانندت بدین حیله به دام *** جمله بینی بعد از آن اندر زِحام⁶
1. . نسخۀ قونیه: حمله کیش.
  کیش: پَر. (همۀ شما از جهل، پَرهای خود را پیش آتش می‌بَرید.)
2. . جِدّ: بکوش! می‌خواندید: می‌گفتید.
3. . قَوَد: قصاص.
4. . به‌قاصد: از عمد، قاصداً. منهزم: فرار‌کننده.
5. . نسخۀ قونیه: نگردی مُنخَزِم (در بند کشیده).
  مُنخَرِم: سرنگون‌افتاده و بینی‌بریده و گوش سرواخ‌شده.
6. . نسخۀ قونیه: حمله بینی.
  زحام: ازدحام.