Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

244

----------
این زرِ ظاهر به خاطر آمده‌ست *** در دلِ هر کورِ دونِ زَرپَرست
کودکان اَسفال‌ها را بشکنند *** نامِ زر بنْهند و در دامن کنند¹
اندر آن بازی چو گویی نامِ زر *** آن کُند در خاطرِ کودک گذر
بَل زرِ مَضروبِ ضَربِ ایزدی *** کاو نگردد کاسِد، آمد سَرمدی
آن زری کاین زر از آن زرْ تاب یافت *** گوهر و تابندگیّ و آب یافت
آن زری که دل از او گردد غنی *** غالب آمد بر قَمَر در روشنی
شمع بودْ آن مسجد و پروانه او *** خویشتن انداخت آن پروانه‌خو²
سوخت پَرّش را ولیکن ساختش *** بس مبارک آمد آن انداختش
همچو موسیٰ بود آن مسعودبخت *** کآتشی دیدْ او به‌سوی آن درخت³
چون عنایت‌ها بر او موفور بود *** نار می‌پنداشت و آن خودْ نور بود
مردِ حق را چون ببینی ای پسر *** تو گمان داری بر او نارِ بشر
تو ز خود می‌آیی و، او در تو است *** نار و خار و ظنّ و باطل زین سو است
او درختِ موسی است و پُرضیا *** نورْ خوان، نارش مخوان، باری بیا
نی فِطامِ این جهان ناری نُمود؟! *** سالِکان رفتند، آن خودْ نور بود⁴
پس بِدان که شمعِ دینْ بَر می‌شود *** آن نه همچون دیگر آتش‌ها بوَد
این نماید نور و سوزد یار را *** وآن به صورت نار و، گُلْ زُوّار را
این، چو سازنده ولی سوزنده‌ای *** وآن، گَهِ وُصلت دل‌افروزنده‌ای⁵
شکلِ شعله‌یْ نورِ پاکِ ساز‌وار *** حاضران را نور و، دوران را چو نار
🔹 حاضران از غایِبان خوشحال‌تر *** غایِبان را نیست توفیقِ خبر
🔹 این سخن را نیست پایانی پدید *** گو حدیثِ عاشق و صدرِ مجید
1. . اَسفال: سفال.
2. . نسخۀ قونیه: خویشتن درباخت.
3. . سوره القصص آیه 29؛ «پس چون موسیٰ مدت [خدمت حضرت شعیب] را به پایان رساند و با خانواده خود به سمت دیار خویش رهسپار شد، از جانب کوه آتشی را دید، به خانواده خویش گفت: درنگ کنید که من آتشی دیدم [می‌روم] تا شاید خبری از آن برای شما بیاورم یا پاره‌ای از آن را، باشد که گرم شوید.»
4. . فِطام این جهان: قطع تعلّق و ترک دنیا کردن.
5. . وُصلت: وصال.