
افزودن به لیست علاقه مندی
مثنوی معنوی - دفتر سوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
0
دفتر سوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - غیرت خداوند نسبت به اولیای الهی. - تقدّم توفیق الهی بر اعمال صالح بندگان. - عشق مُحِب، تمامی آثار محبوب را. - ترجیح علم و یقین بر ظن. - صبر اولیا بر قضای الهی و درخواست نکردن رفع آن. - جبر و تفویض. - فلسفۀ بلاها. - فلسفۀ دوریگزیدن انبیا از خلائق.
نتیجه
مثنوی معنوی - دفتر سوم
236ذکرِ بَد اَندیشیدن قاصِرْفَهمان و طاعِنان
پیش از آن کاین قصّه تا مَخلَص رِسد *** دودِ گندی آمد از اهلِ حسد1 من نمیرنجم از این، لیک این لگد *** خاطرِ سادهدلی را پی کُند خوش بیان کرد آن حکیمِ غزنوی *** بهرِ مَحجوبانْ مثالِ معنوی2 که: «ز قرآن گر نبیند غیرِ قال *** این عجب نبْوَد زِ اصحابِ ضَلال کز شعاعِ آفتابِ پُر ز نور *** غیر گرمی مینیابد چشمِ کور» ----------
خَربَطی ناگاه از خرخانهای *** سر بُرون آورْد چون طَعّانهای:3 «کاین سخنْ پست است، یعنی مثنوی *** قصّۀ پیغمبر است و پیروی نیست ذکر و بحثِ اسرار بلند *** که دَوانند اولیا زآن سو سَمَند از مقاماتِ تَبَتُّل تا فَنا *** پایه پایه تا ملاقاتِ خدا4 شرح و حدِّ هر مَقام و منزلی *** که به پَر زو برپَرَد صاحبدلی 🔹 جمله سر تا سر فَسانهست و فُسون *** کودکانه قصّه بیرون و درون» چون کتابُ اللَه بیامد، هم بر آن *** اینچنین طعنه زدند آن کافران که: «اَساطیر است و افسانهیْ نَژَند *** نیست تَعمیقیّ و تحقیقی بلند کودکانِ خُردْ فهمش میکنند *** نیست جز امرِ پسند و ناپسند 🔹 ذکرِ آدم، گندم و ابلیس و مار *** ذکرِ هود و باد و ابراهیم و نار 🔹 ذکرِ نوح و کشتی و طوفانِ تن *** ذکرِ کَنعان و سَر از خط تافتن ذکرِ یوسف، ذکرِ زلفِ پُر خَمش *** ذکرِ یعقوب و زلیخا و غمش 🔹 ذکرِ اسماعیل و ذبح و جبرئیل *** ذکرِ قصّهیْ کعبه و اصحابِ فیل 🔹 ذکرِ بلقیس و سلیمان و سَبا *** ذکرِ داوود و زَبور و اوریا 🔹 ذکرِ طالوت و شعیب و صوْمِ او *** ذکرِ یونس، ذکرِ لوط و قومِ او 🔹 ذکرِ حَملِ مریم و نَخل و مَخاض *** ذکرِ یحییٰ و زکریا و ریاض 🔹 ذکرِ صالح، ناقه و تقسیمِ آب *** ذکرِ ادریس و مناجات و جواب - . نسخۀ قونیه: دود و گندی.
- . دیوان حکیم سنایی غزنوی، در مقام اهل توحید:
«عجب نبود گر از قرآن نصيبت نيست جز نقشى *** كه از خورشيد جز گرمى نيابد چشم نابينا!» - . خربَطی: غاز بزرگ (شخص احمق). خرخانه: اسطبل. طعّانه: زن طعنهزننده.
- . تَبَتُّل: انقطاعِ تام و دل بُریدن (از هرآنچه هست به سوی خدا).
