Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

228

سِحرْ کاهی را به صنعت کُه کُند *** باز کوهی را چو کاهی می‌تند
زشت‌ها را نَغز گرداند به فنّ *** نغز‌ها را زشت گرداند به ظَنّ
آدمی را خر نماید ساعتی *** آدمی سازد خری را ز آیتی¹
کارِ سِحر این است کاو دَم می‌زند *** هر نفَس قلبِ حقائق می‌کند
این‌چنین ساحر درونِ توست سِرّ *** إنَّ فی الْوَسواسِ سِحراً مُستَمِرّ²
اندر آن عالم که هست این سحر‌ها *** ساحران هستند جادویی‌گُشا
اندر آن صحرا که رُست این زهرِ تر *** نیز روییدَه‌ست تریاق ای پسر
گویدت تریاق: «از من جو سِپر *** که ز زهرم من به تو نزدیکتر»
گفتِ او سحر است و ویرانیِّ تو *** گفتِ من سحر است و دفعِ سحرِ او
گفتْ پیغمبر که: «إنَّ فی الْبَیان *** سِحراً» و حق گفتْ آن خوش‌پهلوان³
🔹 لیک سِحری دفعِ سحرِ ساحران *** مایۀ تریاک باشد در بیان
🔹 آن بیانِ اولیا و أصفیاست *** کز همه أغراضِ نفسانی جداست
🔹 حاصلْ آن، کز زهرِ نفْس دون گریز *** نوش کن تریاقِ مُرشد چُست و تیز
🔹 این طلسمِ سِحرِ نفس اندر شکن *** سوی گنجِ پیرِ کامل نَقْبْ زن
🔹 بس دراز است این، سوی آغاز ران *** جانبِ مهمان و مسجد باز ران
مُکرّر‌کردن عاذِلان پند را به مهمانِ مسجد
«هین مکُن جَلدی، برو ای بوالْکَرَم *** مسجد و ما را مکُن زین مُتّهَم⁴
گر بگوید دشمنی از دشمنی *** آتشی در ما زند فردا دَنی
که: ”بتاسانید او را ظالمی *** بر بهانه‌یْ مسجد، او بُد سالمی“
تا بهانه‌یْ قتل بر مسجد نهد *** چون‌که بَد نام است مسجد، او جَهَد
تُهمتی بر ما منه ای سخت‌جان *** که نه‌ایم ایمن ز مکرِ دشمنان
هین برو، جَلدی مکن، سودا مَپَز *** که نَتان پیمود کیهان را به گز⁵
1. . نسخۀ قونیه: و آیتی.
  ز آیتی: با تصرّفی.
2. . نسخۀ قونیه: سِحراً مُستَتِر.
3. . احیاء العلوم ج 1 ص 416؛ رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود: «إنّ من البیان لَسِحرا؛ همانا بعضی از سخنان همانند سحر هستند.»
4. . جَلدی: بی‌باکی و دلیری.
5. . بتان: بتوان.