Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

225

گفت: «او را کی زدم ای جان و دوست؟! *** من بر آن دیوی زدم کاو اندر اوست»
مادر ار گوید تو را: «مرگِ تو باد» *** مرگِ آن خو خواهد و مرگِ فساد
آن گروهی کز ادب بُگریختند *** آبِ مردی و آبِ مردان ریختند
عاذِلانْشان از وَغا وا رانْدند *** تا چنین هیز و مُخَنَّث مانْدند
لاف و غِرّه‌یْ ژاژخا را کم شنو *** با چنین‌ها در صفِ هَیجا مرو
ز‌آنکه «زاد‌وکُم خَبالاً» گفتْ حق *** کز رفیقِ سُست برگردان ورق¹
که گر ایشان با شما همره شوند *** غازیانْ بی‌مغزْ همچون کَه شوند
خویشتن را با شما هم‌صف کنند *** پس گریزند و دلِ صف بشْکنند
پس سپاهی اندکی بی‌این نفر *** بِه‌که با اهلِ نفاق آید حَشَر
هست بادامِ کمِ خوش‌بیخته *** بِه‌ز بسیارِ به تلخْ آمیخته
تلخ و شیرین گر به صورت یک شی‌اند *** نقض از آن افتاد که همدل نی‌اند²
گَبرْ ترسان‌دل بوَد؛ کاو از گمان *** می‌زیَد در شک ز حالِ آن جهان
می‌رود در ره، نداند منزلی *** گامْ ترسان می‌نهد أعمیٰ‌دلی
چون نداند رهْ مسافر، چونْ روَد؟! *** با تردّد‌ها و دلْ پُرخونْ روَد
هر که گوید: «های، این سو راه نیست» *** او کُنَد از بیمْ آنجا وَقف و ایست
ور بداند ره، دلِ پُرهوشِ او *** کی روَد هر های و هو در گوشِ او؟!
پس مشو همراهِ این اُشتُرْ‌دِلان *** ز‌آنکه وقتِ ضیق و بیمَند آفِلان
پس گریزند و تو را تنها هِلَند *** گرچه اندر لافْ سِحرِ بابِلند
تو ز رَعنایان مجو -هین- کارزار *** تو ز طاووسان مجو صید و شکار
طبعْ طاووس است و وسواست کُند *** دم زند تا از مَقامت بر‌کَند
1. . سوره التوبه آیه 47؛ «اگر این منافقان با شما (برای جنگ) بیرون آیند جز شرّ و فساد میان شما نمی‌افزایند... .»
2. . نسخۀ قونیه:
  تلخ و شیرین در ژَغاژغ یک شی‌اند *** نقص از آن افتاد که همدل نی‌اند.
  (ژغژغ: صدای به هم خوردن گردو و بادام و امثال آن)