Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

222

عشقِ جالینوس بر این حیاتِ دنیا بود که در همین عالم به کار آید، و هنری نورزید که در آن بازار به کار آید و از عَوام ممتاز باشد¹
آن‌چنان‌که گفت جالینوسِ راد *** از هوای این جهان و از مراد:
«راضیم کز من بمانَد نیم‌جان *** که ز کونِ اَستَری بینم جهان»
----------
گربه می‌بیند به گِردِ خود قطار *** مرغش آیِس گشته بودَه‌ست از مَطار²
یا عدم دیدَه‌ست غیرِ این جهان *** در عدم نادیده او حَشرِ نهان
چون جنینْ کِش می‌کِشد بیرونْ کَرَم *** می‌گریزد او سپس سوی شکم
لطفْ رویش سوی مصدر می‌کُند *** او مَقَرّ در پشتِ مادر می‌کُند
که: «اگر بیرون نَهم زین شهرْ گام *** ای عجب دیگر نبینم این مُقام
یا دَری بودی در این شهرِ وَخِم *** تا نظاره کردمی اندر رَحِم
یا چو چشمِ سوزنی راهم بُدی *** که ز بیرونْ آن رَحِم دیده شدی»
این جنین هم غافل است از عالَمی *** همچو جالینوس، او نامَحرمی
او نداند کآن رطوباتی که هست *** آن مدد از عالمِ بیرونی اَست
آن‌چنان‌که چار عنصر در جهان *** صد مدد دارد ز شهرِ لامَکان
آب و دانه در قفس گر یافتَه‌ست *** آن ز باغ و عرصه‌ای در یافته‌ست
جان‌های انبیا بینند باغ *** زین قفس، در وقتِ نَقلان و فَراغ
پس ز جالینوس و عالَم فارغند *** همچو ماه اندر فلک‌‌ها بازغند
ور ز جالینوسْ این قولْ اِفتِری‌ست *** پس جوابم بهرِ جالینوس نیست
این جوابِ آن‌کس آمد کاین بگفت *** که نبودهَ ستَش دلی با نورْ جفت
مرغِ جانش موش شد سوراخ‌جو *** چون شنید از گربگان او: «عَرِّجوا»³
ز‌آن سبب جانش وطنْ دید و قرار *** اندر اینسوراخِ دنیا موش‌وار
هم در این سوراخْ بنّایی گرفت *** در خورِ سوراخْ دانایی گرفت
پیشه‌هایی که مر او را در مَزید *** اندر اینسوراخ کار آید، گُزید
ز‌آنکه دل بر‌کَنْد از بیرون شدن *** بسته شد راهِ رهیدن از بدن
1. . بریتانیا (الف): یا قاهره(الف): آنجا خود را به عوام یکسان می‌بیند ﴿وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ﴾؛ امیری او نمی‌ماند.
2. . مرغش: جانش. مَطار: پرواز.
3. . عَرِّجوا: بالا بروید (برای گرفتن مرغان).