
افزودن به لیست علاقه مندی
مثنوی معنوی - دفتر سوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
0
دفتر سوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - غیرت خداوند نسبت به اولیای الهی. - تقدّم توفیق الهی بر اعمال صالح بندگان. - عشق مُحِب، تمامی آثار محبوب را. - ترجیح علم و یقین بر ظن. - صبر اولیا بر قضای الهی و درخواست نکردن رفع آن. - جبر و تفویض. - فلسفۀ بلاها. - فلسفۀ دوریگزیدن انبیا از خلائق.
نتیجه
مثنوی معنوی - دفتر سوم
215مسئلهیْ کیس ار بپرسد کس تو را *** گو: «نگنجد گنجِ حق در کیسهها»1 گر دَمِ خُلْع و مُبارا میرود *** بَد مَبین، ذکرِ بخارا میرود ذکرِ هر چیزی دهد خاصیّتی *** زآنکه دارد هر عَرَض ماهیّتی2 در بخارا در هنرها بالِغی *** چون به خواری رو نهی، زآن فارغی آن بُخاری غصّۀ دانش نداشت *** چشم بر خورشیدِ بینش میگماشت ----------
هر که در خلوت به بینش یافت راه *** او ز دانشها نجویَد دستگاه با جَمالِ جان چو شد همکاسهای *** باشدش زَ اخْبار و دانشْ تاسهای دید بر دانش بوَد غالب فزا *** زین همی دنیا بچربد عامه را3 زآنکه دنیا را همیبینند عَیْن *** وآن جهانی را همیدانند دَیْن 🔹 باز رو سوی حدیثِ آن جوان *** کز غمِ صدرِ جهان شد ناتوان رو نهادنِ آن عاشق بهسوی بخارا
رو نهاد آن عاشقِ خونابهریز *** دلتَپان، سوی بخارا گرم و تیز ریگِ آمو پیش او همچون حَریر *** آبِ جیحون پیشِ او چون آبگیر4 آن بیابان پیشِ او چون گلسِتان *** میفِتاد از خنده او چون گلسِتان در سمرقند است قند، امّا لبش *** از بخارا یافت، وآن شد مذهبش: «ای بخارا، عقلافزا بودهای *** لیکن از منْ عقل و دین بِرْبودهای بَدر میجویَم، از آنم چون هلال *** صدر میجویَم در این صَفِّ نِعال» چون سوادِ آن بخارا را بدید *** در سوادِ غم بَیاضی شد پدید5 ساعتی افتاد بیهوش و دراز *** عقلِ او پرّید در بُستانِ راز بر سر و رویش گلابی میزدند *** از گلابِ عشقِ او غافل بُدند او گلستانی نهانی دیده بود *** غارتِ عشقش ز خود بُبریده بود - . مسئلۀ کیس: آن است که شخصی کیسهای از زر ناشمرده و بیمُهر در پیش کسی نهد سپس بگوید: زر بسیار بوده و گواهی نداشته باشد.
- . نسخۀ قونیه: هر صفتْ ماهیّتی.
- . نسخۀ قونیه: غالبفرا.
- . شرح بحرالعلوم: هامون. نسخۀ قونیه: آمون.
آمو: نام دشتی ریگزار و پهناور است میان مرو و بخارا. و شهر آمو به نزدیکی این دشت واقع است. - . سوادِ آن بخارا: آثار و دیوارهای شهر بخارا. سواد: سیاهی و تیرگی. بیاض: سفید.
