افزودن به لیست علاقه مندی
مثنوی معنوی - دفتر سوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
0
دفتر سوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - غیرت خداوند نسبت به اولیای الهی. - تقدّم توفیق الهی بر اعمال صالح بندگان. - عشق مُحِب، تمامی آثار محبوب را. - ترجیح علم و یقین بر ظن. - صبر اولیا بر قضای الهی و درخواست نکردن رفع آن. - جبر و تفویض. - فلسفۀ بلاها. - فلسفۀ دوریگزیدن انبیا از خلائق.
مرتب سازی:
نتیجه
مثنوی معنوی - دفتر سوم
205همچو فرزندانِ خود دانندِشان *** مُنکِران با صد دلیل و صد نشان لیک از رَشک و حسد پنهان کنند *** خویشتن را بر «ندانم» میزنند پس چو «یَعرِف»گفت، چون جای دگر *** گفت «لا یَعرِفْهُمُ غَیری»؟ فَذَر!1 «إنَّهُم تَحتَ قَبابی کامِنون» *** جز که یزدانْشان نداند ز آزمون2 هم به نسبتْ گیر این مَفتوح را *** که بدانیّ و ندانی نوح را 🔹 زین نَسَق بسیار آمد در خبر *** کاین به نسبت باشد -ای جان- معتبر مسئلۀ فَنا و بقای درویشِ کامل
گفت قائل: «در جهانْ درویش نیست *** ور بوَد درویش، آن درویش نیست هست از رویِ بقای ذاتِ او *** نیستگشته وصفِ او در وصفِ هو چون زبانهیْ شمعْ پیشِ آفتاب *** نیست باشد، هست باشد در حساب هست باشد ذاتِ او تا تو اگر *** بر نَهی پنبه، بسوزد زآن شرر نیست باشد، روشنی ندْهد تو را *** کرده باشد آفتاب او را فَنا در دو صد منْ شَهدْ یک وُقیه ز خَلّ *** چون درافکندیّ و در وی گشت حَلّ3 نیست باشد طعمِ خَلّ چون میچشی *** هست آن وُقیه فزون چون میکِشی پیش شیری آهویی بیهوش شد *** هستیاش در هستِ او روپوش شد این قیاسِ ناقصان بر کارِ رَبّ *** جوششِ عشق است، نَزترکِ ادب نبضِ عاشقْ بیادب برمیجهد *** خویش را در کَفّۀ شَه مینهد بیادبتر نیست زو کس در جهان *** با ادبتر نیست زو کس در نهان هم به نسبت دان وِفاق ای مُنتَخَب *** این دو ضدِّ باادب با بیادب بیادب باشد چو ظاهر بنْگری *** که بوَد دعویِّ عشقش یکسری چون به باطن بنْگری، دَعوی کجاست؟! *** او و دَعوی پیشِ آن سلطانْ فَناست ماتَ زیدٌ، زید اگر فاعل بوَد *** لیک فاعل نیست؛ کاو عاطِل بوَد او ز رویِ لفظِ نَحوی فاعل است *** ور نه او مَقتول و موتش قاتل است4 فاعلی چه؟! کاو چنان مقهور شد *** فاعلیها جمله از وی دور شد - . کشف المحجوب ص 70؛ پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود که خداوند متعال میفرماید: «اولیایی تحت قِبابی لایَعرفهم غیری؛ اولیای من در زیر قبّههای من هستند و کسی غیر از من آنان را نمیشناسد.»
یَعرِف: او را میشناسند. لا یَعرِفُهُم غَیری: غیر من کسی آن پیامبران را نمیشناسد. - . إنَّهُم تَحتَ قَبابی کامِنون: اولیای من در زیر قبّهها پنهانند.
- . وُقیه: واحد وزن معادل هفت مثقال. خَلّ: سرکه.
- . نسخۀ قونیه: ور نه او مفعول.
- . کشف المحجوب ص 70؛ پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود که خداوند متعال میفرماید: «اولیایی تحت قِبابی لایَعرفهم غیری؛ اولیای من در زیر قبّههای من هستند و کسی غیر از من آنان را نمیشناسد.»