Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

196

پیشِ سگ چون لقمۀ نان افکنی *** بو کند، وآن را خورَد ای مُقتَنی¹
او به بینی بو کند، ما با خِرَد *** هم ببوییمَش به عقلِ مُنتَقَد²
با تأنّی گشت موجود از خدا *** تا به شش روزْ این زمین، وین چرخ‌ها
ور نه، قادر بود کز ﴿کُن فَیَکون﴾ *** صد زمین و چرخ آورْدی بُرون³
آدمی را اندک اندک آن هُمام *** تا چهل سالش کند مردِ تمام
گرچه قادر بود کاندر یک نَفَس *** از عدم پَرّان کند پنجاه کس
بود عیسیٰ را دمی کز یک دعا *** بی‌توقّف بر‌جَهانْدی مرده را
خالقِ عیسیٰ بنَتوانَد که او *** بی‌توقّف مردم آرَد تو به تو؟!
این تَأنّی از پیِ تعلیمِ توست *** که طَلب آهسته باید، نی‌ سُکُست
جویَکِ کوچک که دائم می‌رود *** نی نجس گردد نه گَنده می‌شود
زین تأنّی زاید اقبال و سُرور *** این تَأنّی بیضه، دولتْ چون طُیور
مرغ کی مانَد به بیضه ای عَنید؟! *** گرچه از بیضه همی‌آمد پدید
باش تا اعضای تو چون بیضه‌‌ها *** مرغ‌ها زایند اندر انتها
بیضۀ مار ار چه مانَد در شَبَه *** بیضۀ گنجشک را، دور است رَه
🔹 دانی -ای عاقل- که مانَد سینْ چو شین *** در نوشتن، لیک اندر نقطه بین
دانۀ آبی به دانه‌یْ سیب نیز *** گرچه مانَد، فرق‌ها دان ای عزیز
برگ‌ها همرنگ باشد در نظر *** میوه‌‌ها هر یک بوَد نوعِ دگر
برگ‌های جسم‌ها ماننده‌اند *** لیک هر جانی به رَیعی زنده‌اند
خَلق در بازارْ یکسان می‌روند *** آن یکی در ذوق و، دیگرْ دردمند
همچنان در مرگْ یکسان می‌رَویم *** نیم در خُسران و نیمی خُسرویم
این سخن پایان ندارد، باز‌گو *** از بِلال و از هِلال و کارِ او
1. . نسخۀ قونیه: ای مُعتَنی. قسطنطنیه(ب): ای مغتنی.
2. . مُنتُقِد (اسم فاعل با کسرۀ قاف که به ضرورت شعری مفتوح شده): نقّاد و نقدشناس.
3. . سوره البقره آیه 117؛ «(او) آفرینندۀ آسمان‌ها و زمین است و چون کاری را اراده نماید فقط به آن می‌گوید: بوده باش، پس بی‌درنگ خواهد بود.»