Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

183

وجهِ عبرت گرفتن از این حکایت و یقین دانستن که ﴿إنَّ مَعَ الْعُسرِ یُسراً﴾¹
عبرت است این قصّه ‌-ای جان- مر تو را *** تا شَوی راضی تو در حکمِ خدا
تا که زیرک باشی و نیکوگمان *** چون ببینی واقعه‌یْ بَد ناگهان
دیگران گَردند زرد از بیمِ آن *** تو چو گلْ خندان گهِ سود و زیان
ز‌آنکه گل گر برگ‌برگش می‌کنی *** خنده نگْذارد، نگردد مُنثَنی
گوید: «از خاری چرا افتم به غم؟! *** خنده را من خود ز خار آورده‌ام»
هرچه از تو یاوه گردد از قضا *** تو یقین دان که خریدت از بلا
مَا التَّصَوُّف؟ قالَ: «وِجدانُ الْفَرَح *** فی الفُؤادِ عِندَ إتْیانِ التَّرَح»²
آن عِقابش را عُقابی دان که او *** در ربود آن موزه را ز‌آن نیک‌خو
تا رهاند پاش را از زخمِ مار *** ای خُنُک عقلی که باشد بی‌عِثار
گفت: «لا تَأْسَوا عَلیٰ‌ ما فاتَکُم» *** إن أتَی السِّرحانُ أردیٰ شاتَکُم³
🔹 لیک هَرچ آن فوت شد، غمگین مشو *** ز‌آنکه گر شد کهنه، آید باز نو⁴
🔹 گر بلا آید تو را، اندُه مَبَر *** ور زیان بینی، غمِ آن را مَخَور
کآن بلا، دفعِ بلاهای بزرگ *** وآن زیان، منعِ زیان‌های سِتُرگ
🔹 راحتِ جان آمد -ای جان- فوتِ مال *** مالْ چون جمع آمد -ای جان- شد وَبال
استدعا نمودنِ آن مرد از موسیٰ علیه السّلام زبانِ بَهائم را
گفت موسیٰ را یکی مردِ جوان *** که: «بیاموزم زبانِ جانْوران
تا بوَد کز بانگِ حیوانات و دَد *** عبرتی حاصل کنم در دینِ خَود
چون زبان‌های بنی‌آدم همه *** در پی آب است و نان و دمدمه
بو که حیوانات را وِردِ دگر *** باشد از تدبیرْ هنگامِ گذر»⁵
1. . سوره الشرح آیه 6؛ «به‌تحقیق که با هر سختی‌ای آسانی است.»
2. . تصوّف و صوفی بودن چیست؟ گفت: آن است که چون [اسباب] غم و اندوه پیش آید انسان در قلب خود خوشحالی بیابد.
3. . سوره الحدید آیه 23؛ «(آگاه باشید که همه وقایع از پیش در کتاب خداوند حاضر است و او کیفیت تقدیرات خود را برای شما بیان نمود) تا بر آنچه از دست داده‌‌ايد غمگين نباشيد، و به آنچه به شما داده است خوشحال نگرديد!»
  خداوند فرمود: «بر آنچه از دست داده‌‌ايد غمگين نباشيد» و چنانچه گرگ گوسفندان شما را هلاک نمود غمناک نگردید
4. . هرچ: هر‌آنچه.
5. . نسخۀ قونیه: درد دگر.