
مثنوی معنوی - دفتر سوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر سوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - غیرت خداوند نسبت به اولیای الهی. - تقدّم توفیق الهی بر اعمال صالح بندگان. - عشق مُحِب، تمامی آثار محبوب را. - ترجیح علم و یقین بر ظن. - صبر اولیا بر قضای الهی و درخواست نکردن رفع آن. - جبر و تفویض. - فلسفۀ بلاها. - فلسفۀ دوریگزیدن انبیا از خلائق.
مثنوی معنوی - دفتر سوم
180بیانِ آنکه حق تعالیٰ هرچه داد و آفرید همه به اِستِدعا و حاجَت آفرید؛ خود را محتاجِ چیزی دیگر باید کرد تا بدهد؛ که: ﴿أمَّنْ یُجیبُ الْمُضْطَرَّ إذا دَعاهُ﴾ إلیٰ آخِرِه1
هرچه رویید، از پی محتاج رُست *** تا بیابد طالبی چیزی که جُست حق تعالیٰ کاین سَماوات آفرید *** از برای رفعِ حاجات آفرید 🔹 هر که جویا شد، بیابد عاقبت *** مایهاش درد است و اصلِ مرحمت هر کجا دردی، دوا آنجا روَد *** هر کجا فقری، نوا آنجا روَد هر کجا مشکل، جواب آنجا روَد *** هر کجا پستیست، آب آنجا روَد2 آب کم جو، تشنگی آور به دست *** تا بجوشد آبَت از بالا و پست تا نَزاید طفلک نازکگلو *** کی روان گردد ز پستانْ شیرِ او؟! رو بِدین بالا و پستیها به دُو *** تا شَوی تشنه و، حرارت را گِرو بعد از آن از بانگِ زنبورِ هوا *** بانگِ آبِ جو نیوشی ای کیا حاجتِ تو کم نباشد از حَشیش *** آب را گیری، سوی او میکَشیش گوش گیری آب را و میکِشی *** سوی زَرعِ خشک تا یابد خوشی زَرعِ جان را کِش جواهرْ مُضمَر است *** ابرِ رحمت پر زِ آبِ کوثر است تا ﴿سَقاهُمْرَبُّهُم﴾آید خطاب *** تشنه باش، اَللَهُ أعْلَمْ بِالصَّواب3 - . سوره النمل آیه 62؛ «[آیا آنچه شما شریک خدا قرار میدهید سزاوار پرستیدن است] یا آن (خدایی) که چون بیچارگان و درماندگان او را بخوانند آنان را اجابت میکند و گزند و بلا را از ایشان برمیدارد و شما را خلیفه بر روی زمین قرار میدهد؟ آیا خدایی همراه خداست؟! چه اندک پند میپذیرید!»
- . نسخۀ قونیه: هر کجا کشتیست.
- . سوره الإنسان آیه 21؛ «...و پروردگارشان (در بهشت) آنان را از شرابی طاهر نوشانید.»
اَللَهُ أعْلَم بِالصَّواب: خداوند از کار درست آگاهتر است.
