Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

176

رحمش آمد، گفت: «هین، زوتر دَوید *** چند یاری سوی آن کُثبان رَوید¹
که سیاهی بر شتر مَشک آورَد *** سوی میرِ خود به زودی می‌بَرد²
آن شتربانِ سیَه را با شتر *** سوی من آرید با فرمانِ مُرّ»
سوی کُثبان آمدند آن طالبان *** بعدِ یک ساعت بدیدند آن‌چنان
بنده‌ای می‌شد -سیَه- با اُشتُری *** راویه پُر‌آب چون هدیه بَری
پس بدو گفتند: «می‌خوانَد تو را *** این طرفْ فَخرُ البَشَرْ خَیرُ الوَریٰ»³
گفت: «من نشْناسم او را، کیست او؟» *** گفت: «او آن ماه‌رویِ قندخو
🔹 سیّد و سرور، محمّد، نورِ جان *** مهتر و بهتر، شَفیعِ مُجرِمان»
نوع‌ها تعریف کردندش که هست *** گفت: «مانا! او مگر آن ساحِر است⁴
که گروهی را زَبون کرد او به سِحر؟ *** من نیایم جانبِ او نیمْ شِبْر»⁵
کش‌کشانش آوریدند آن طرف *** او فَغان برداشت بر تَشنیع و تَف
چون کشیدندش به‌سوی آن عزیز *** گفت: «نوشید آب و، بردارید نیز!»
جمله را ز‌آن مَشکْ او سیراب کرد *** اُشتُران و هر کسی ز‌آن آبْ خَورد
راویه پر کرد و مَشک از مَشکِ او *** ابرِ گردون خیره مانْد از رَشکِ او
این کسی دیدَه‌ست کز یک راویه *** سرد گردد سوزِ چندین هاویه؟!
----------
این کسی دیدَه‌ست کز یک مَشکِ آب *** گشت چندین َمشک پُر، بی‌اضطراب؟!
مَشکْ خودْ رو‌پوش بود و موجِ فضل *** می‌رسید از امرِ او از بَحرِ اصل
آب از جوشش همی‌گردد هوا *** وآن هوا گردد ز سردی آب‌ها
بلکه بی‌اسباب و بیرون زین حِکَم *** آب رویانید تکوین از عدم
تو ز طفلیّ، چون سبب‌ها دیده‌ای *** در سبب از جهل برچَفسیده‌ای
با سبب‌ها از مُسَبِّبْ غافلی *** سویِ این روپوش‌ها ز‌آن مایلی
چون سبب‌ها رفت، بر سر می‌زنی *** ربّنا و ربّنا‌ها می‌کُنی
1. . کُثبان: ج کَثیب؛ ریگزار.
2. . نسخۀ قونیه: گر سیاهی.
3. . فَخرُ البَشَر: افتخار بشر. خَیرُ الوَریٰ: برترین خلایق.
4. . نسخۀ قونیه: مگر آن شاعر است؟
  مانا: بایست.
5. . بریتانیا (الف): من نتابم.
  شِبْر: وَجَب.