افزودن به لیست علاقه مندی
مثنوی معنوی - دفتر سوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
0
دفتر سوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - غیرت خداوند نسبت به اولیای الهی. - تقدّم توفیق الهی بر اعمال صالح بندگان. - عشق مُحِب، تمامی آثار محبوب را. - ترجیح علم و یقین بر ظن. - صبر اولیا بر قضای الهی و درخواست نکردن رفع آن. - جبر و تفویض. - فلسفۀ بلاها. - فلسفۀ دوریگزیدن انبیا از خلائق.
مرتب سازی:
نتیجه
مثنوی معنوی - دفتر سوم
159هر کجا دانه بِدیدی، اَلحَذَر *** تا نبندد دام بر تو بال و پر 🔹 چونکه دیدی دانه، بگْریز ای حَمام *** ور نه چون خوردی، درافتادی به دام 🔹 شاد مرغی کاو به تَرکِ دانه گفت *** وز ریاضِ قدسْ بَهرش گُل شکفت زآنکه مرغی کاو به تَرکِ دانه کرد *** دانه از صحرای بیتزویر خَورد هم بِدان قانع شد و از دام رَست *** هیچ دامی پرّ و بالش را نبست وخامتِ حالِ آن مرغ که ترکِ حَزم کرد از حرص و هویٰ
بازْ مرغی فوْقِ دیواری نشست *** دیده سویِ دانۀ دامی ببست1 یک نظر او سوی صحرا میکند *** یک نظر حرصش به دانه میکِشد این نظر با آن نظر چالیش کرد *** ناگهانی از خرد خالیش کرد 🔹 رفت و دانه خورد و اندر دام ماند *** صائِدش کُشت و بخورد و کام رانْد باز مرغی کآن تردّد را گذاشت *** زآن نظر برکَنْد و بر صحرا گماشت شادْ پرّ و بالِ او، بَخّاً لَهُ *** تا امامِ جمله آزادان شد او2 هر که او را مُقتَدا سازد، برَست *** در مقامِ امن و آزادی نشست زآنکه شاهِ حازِمان آمد دلش *** تا گلستان و چمن شد منزلش حَزْم از او راضیّ و او راضی ز حَزم *** اینچنین کن گر کُنی تدبیر و عزم بارها در دامِ حرص افتادهای *** حلقِ خود را در بُریدن دادهای بازَت آن تَوّابِ لطفْ آزاد کرد *** توبه پَذْرفت و درونت شاد کرد گفت: «إن عُدْتُم کَذا، عُدْنا کَذا» *** نَحنُ زَوَّجْنا الْفِعالَ بِالْجَزا3 چونکه جفتی را برِ خود آورم *** آید آن جفتش روانه لاجَرم جفت کردیم این عمل را با اثر *** چون رسد جفتی، رسد جفتِ دگر چون رُباید غارتی از جفتْ شوی *** جفت میآید پیِ او شویجوی - . اصلاحشده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: دانه و دامی.
- . بَخّاً لَه: آفرین بر او، خوشا به حال او.
- . سوره الإسراء آیه 8؛ «[اگر توبه کنید] امید است خدا بر شما رحم کند، و اگر [به معصیت و سرکشی] بازگردید ما نیز [عقوبت] بازمیگردیم... .»
خداوند فرمود: «اگر [به گناه و ستمگری خویش] بازگردید ما نیز [به عقوبت و جزادادن شما] بازمیگردیم» ما کردار را با جزاها زوج و قرین قرار دادیم.