Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

155

مثل زدن قومِ نوح علیه السّلام به استهزاء در کشتی ساختنِ‌ او
نوح اندر بادیه کشتی بساخت *** صد مثَل‌گو از پیِ تَسخَر بتاخت:
«در بیابانی که چاه و آب نیست *** می‌کُند کشتی؛ چه نادانْ اَبلهی‌ست!»
آن یکی می‌گفت: «ای کشتی، بتاز!» *** وآن یکی می‌گفت: «پَرَّش هم بساز»¹
🔹 این یکی می‌گفت: «دنبالش کژ است» *** وآن دگر می‌گفت: «پُشتش کژمَژ است»
🔹 آن یکی می‌گفت: «پالانش کجاست؟!» *** وآن یکی می‌گفت: «پایش کژ چراست؟!»
🔹 آن یکی می‌گفت: «کاین مَشکی تُهی‌ست» *** وآن یکی می‌گفت: «این خر بهرِ کیست؟!»
🔹 آن یکی می‌گفت: «جوْ چون می‌خورَد؟ *** ور نه بارت کی به منزل می‌برد؟!»
🔹 آن یکی می‌گفت: «بیکاری مگر؟! *** یا شدی فرتوت و عقلت شد ز سر؟!»
او همی‌گفت: «این به فرمانِ خداست *** این به چُربَک‌ها نخواهد گشت کاست»
حکایتِ آن دزد که حفره می‌کَنْد و می‌گفت: «دُهُل می‌زنم!»
این مثَل بشْنو که شبْ دزدِ عنید *** در بنِ دیوار حفره می‌بُرید
نیم‌بیداری که او رنجور بود *** طق‌طقِ آهسته‌اش را می‌شنود
رفت بر بام و فرو آویخت سر *** گفت او را: «در چه کاری ای پدر؟
خیر باشد، نیم‌شب چَه می‌کَنی؟ *** تو که‌ای؟» گفتا: «دُهُل‌زن، ای سَنیّ»
«در چه کاری؟»، گفت: «می‌کوبم دُهُل» *** گفت: «کو بانگِ دُهُل ای بو سُبُل؟!»
گفت: «فردا بشْنوی این بانگ را *** نعرۀ ”یا حَسرَتا، یا وَیلَتا“
🔹 من چو رفتم، بشْنوی بانگِ دُهُل *** آن زمان واقف شوی بر جزو و کلّ»
----------
1. . اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: این کشتی.