Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

154

آنچه در خرگوش و پیل آویختند *** تا اَزل را با حِیَل آمیختند¹
بیانِ آنکه هر کس را نرسد مَثَل آوردن، خاصه در کارِ إلٰهی‌ که نامتناهی است
کی رسَدْتان این مَثَل‌ها ساختن *** سوی آن درگاهِ پاک انداختن؟!
آن مَثَل آوردنْ آنِ حضرت است *** که به علمِ سِرّ و جهرْ او آیَت است
تو چه دانی سرِّ چیزی تا تو کَلّ *** یا به زلف و یا به رُخ آری مَثَل؟!
موسی آن را که عصا دید و نبود *** اژد‌ها بُد سِرِّ او، لب بر‌گشود²
چون چنان شاهی نداند سِرِّ چوب *** تو چه دانی سرِّ این دام و حُبوب؟!
چون غلط شد چشمِ موسیٰ در مَثَل *** چون شود موشی فضولی مُدَّخَل‌؟!
آن مثالت را چو اژدر‌ها کند *** تا به پاسخ جزوْ جزوت بر‌کَند
این مثال آورْد ابلیسِ لَعین *** تا که شد ملعونِ حق تا یوْمِ دین³
این مثال آورْد قارون از لَجاج *** تا فرو شد در زمین با تخت و تاج⁴
🔹 این مثال آورْد نُمرودِ جَهول *** تا که پشّه مغزِ سر خورْدش عَجول
🔹 این مثال اندیش؛ گشته قومِ عاد *** کُاستخوانْشان خُرد و مُرد، آمد ز باد
🔹 این مثال آورْد شَدّادِ لَئیم *** تا که شد محروم از هر دو نَعیم
🔹 این مثال آورْد فرعون از غلط *** تا که اندر آبِ دریا شد سَقَط
🔹 این مثال آورْد هر بدبختِ دون *** تا که شد در قعرِ دوزخ سرنگون
این مثالت را چو زاغ و بوم دان *** که زِ ایشان پست شد صد خاندان
1. . شرح مثنوی نعیم و شرح اسرار الغیوب: تا ازل را با ابد آمیختند.
2. . نسخۀ قونیه: موسی‌ای آن را عصا... لب می‌گشود.
  سوره طه آیه 17 تا 21.
3. . سوره ص آیه 76 تا 78؛ «(شیطان به خدا) گفت: من از آدم برترم زیرا مرا از آتش آفریدی و او را از گل! خداوند گفت: پس از آن (بهشت) خارج شو زیرا تو رانده‌شده‌ای! و همانا لعنت من بر توست تا روز قیامت!»
4. . سوره القصص آیه 81؛ «پس ما قارون و خانه‌اش را در زمین فرو بردیم و هیچ گروهی غیر از خدا نبود که او را یاری کند و خود نیز نتوانست به خود یاری رساند.»