Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

132

همچنان‌که ذوقِ آن بانگِ اَلَست *** در دلِ هر مؤمنی تا حَشْر هست
تا نباشد در بلاشان اعتراض *** نی ز امر و نهیِ حقْشان انقباض
🔹 لقمۀ تلخی چو شکّر می‌شود *** خارْ ریحان، سنگْ گوهر می‌شود
لقمۀ حُکمی که تلخی می‌نهد *** گل‌شِکرْ آن را گوارش می‌دهد
گل‌شِکرْ آن را که نبوَد مُستنَد *** لقمه را زِ انکارْ او قِی می‌کُند
هر که خوابی دید از روزِ اَلَست *** مست باشد در رهِ طاعات، مست
می‌کِشد چون اُشتُرِ مست این جُوال *** بی‌فُتور و بی‌گمان و بی‌ملال
کَفْکِ تصدیقش به گِردِ پوزِ او *** شد گواهِ مستیِ دلسوزِ او
اُشتُر از قوّت چو شیرِ نر شده *** زیرِ ثِقلِ بارْ اندک‌خور شده
ز‌آرزوی ناقه صد فاقه بر او *** می‌نماید کوه پیشش تارِ مو
در اَلَست آن کاو چنین خوابی ندید *** اندر این دنیا نشد بنده و مُرید
ور بشد، اندر تردّد صد دِله *** یک زمان شُکر اَستَش و سالی گِله
پایْ پیش و پایْ پس در راهِ دین *** می‌نهد با صد تردّد بی‌یقین
وامدارِ شرحِ اینم، نَک گرو *** ور شتاب است، از ﴿أ لَم‌نَشْرَحْ﴾‌شنو¹
چون ندارد شرحِ این معنا کَران *** خر به‌سوی مُدّعیّ گاوْ ران
----------
گفت: «کورم خوانْد زین جُرمْ آن دَغا *** بس بِلیسانه قیاس است ای خدا
من دعا کورانه کی می‌کرده‌ام؟! *** جز به خالقْ کُدیه کی آورده‌ام؟!
کور از خَلقانْ طمع دارد ز جهل *** من ز تو؛ کز توست هر دشوارْ سَهل
آن یکی کورم ز کوران بِشمُرید *** او نیازِ جان و اِخلاصم ندید
کوریِ عشق است این کوریِّ من *** ”حُبُّ یُعمیّ و یُصِمّ“ است ای حَسن²
کورم از غیرِ خدا، بینا بِدو *** مُقتَضای عشقْ این باشد نکو
تو که بینایی، ز کورانم مدار *** دایرم بر گِردِ نقطه‌یْ این مدار³
آن‌چنان‌که یوسفْ صدّیق را *** خواب بنْمودیّ و گشتش مُتّکا
1. . سوره الشرح آیه 1؛ «آیا ما سینۀ تو را فراخ نگردانیدیم؟!»
2. . احیاء العلوم ج 3 ص 57؛ رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «حُبُّك للشى‌ء يُعمى و يُصِمّ؛ محبّت به هرچیزی تو را (از دیدن حقیقت) کور و کر می‌کند!»
3. . نسخۀ قونیه: دایرم بر گِرد لطفت ای مدار.