Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

121

مدحِ تو گویم بُرون از پنج و هفت *** بر‌نِویس اکنون دَقوقی پیش رفت
در تَحیّات و سلامُ الصّالِحین *** مدحِ جمله‌یْ انبیا آمد عَجین
مدح‌ها شد جملگی آمیخته *** کوزه‌‌ها در یک لگن در‌ریخته
ز‌آنکه خودْ مَمدوحْ جز یک، بیش نیست *** کیش‌ها زین رویْ جز یک کیش نیست
ز‌آنکه هر مدحی به نورِ حق روَد *** بر صُوَر وَ اشخاص عاریّت بوَد
مدح‌ها جز مُستَحِقّ را کی کنند؟! *** لیک بر پنداشتْ گُمره می‌شوند
همچو نوری تافته بر حائِطی *** حائِط آن انوار را چونْ رابِطی
لاجَرم چون سایه سوی اصلْ رانْد *** ضالْ مَه گم کرد و زِ استایِش بمانْد
یا ز چاهی عکسِ ماهی وا نمود *** سر به چَه در‌کرد و آن را می‌ستود
در حقیقتْ مادحِ ماه است او *** گرچه جهلِ او به عکسش کرد رو
مدحِ او مَه را ست، نی آن عکس را *** کفر شد آن، چون غلط شد ماجرا
کز شقاوت گشت گمره آن دلیر *** مَه به بالا بود، او پنداشت زیر
زین بُتانْ خَلقانْ پریشان می‌شوند *** شهوتی رانده، پشیمان می‌شوند
ز‌آنکه شهوت با خیالی رانده‌اند *** وز حقیقت دورتر وا مانده‌اند
با خیالی میلِ تو چون پَر بوَد *** تا بدان پَر، بر حقیقت بَر شود
چون برانْدی شهوتی، پَرّت بریخت *** لَنگ گشتی وآن خیال از تو گریخت
پَر نگه دار و چنین شهوت مَران *** تا پرِ میلت بَرَد سوی جِنان
خلق پندارند عشرت می‌کُنند *** بر خیالی پَرِّ خود بر‌می‌کَنند
وامْدارِ شرحِ این نکته شدم *** مهلتم ده، مُعسِرَم، ز‌آن تن زدم¹
🔹 باز‌گردم؛ ز‌آنکه قصّه شد دراز *** وقتْ تنگ و خَلق موقوفِ نماز
اقتدا‌کردنِ آن قوم از پسِ دَقوقی
پیشْ در شد آن دَقوقی در نماز *** قومْ همچون اطلس آمد، او طَراز
اقتدا کردند آن شاهان قطار *** در پیِ آن مُقتَدای نامدار
چون‌که با تکبیر‌ها مقرون شدند *** همچو قربان از جهان بیرون شدند
----------
1. . مُعسِرم: تنگدست هستم.