Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

115

مخفی بودنِ آن درختان از چشمِ خلق
«این عجب‌تر که بر ایشان می‌گذشت *** صد هزاران خلق از صحرا و دشت
ز آرزوی سایه، جان می‌باختند *** از گلیمی سایه‌بان می‌ساختند
سایۀ آن را نمی‌دیدند هیچ *** صد تُفو بر دیده‌های پیچ پیچ!
ختم کرده قهرِ حق بر دیده‌‌ها *** که نبیند ماه را، بیند سُها
ذرّه‌ای را بیند و خورشید نی *** لیک از لطف و کَرم نومید نی
کاروان‌ها بینوا، وین میوه‌‌ها *** پخته می‌ریزد، چه سِحر است ای خدا؟!
سیبِ پوسیده همی چیدند خلق *** در هم ‌افتاده به یَغما خُشک‌حَلق
گفته هر برگ و شکوفه‌یْ آن غُصون *** دم به ‌دم: ﴿یا لَیتَ قَومی یَعلَمون﴾¹
بانگ می‌آمد ز سوی هر درخت: *** «سوی ما آیید خلقِ شوربخت!»
بانگ می‌آمد ز غیرت بر شَجَر: *** «چشمِشان بستیم؛ ﴿کَلّا، لا وَزَر﴾»²
گر کسی می‌گفتشان: «کاین سو دَوید *** تا از این أشجارْ مُستَسْعَد شَوید»
جمله می‌گفتند: «کاین مسکینِ مست *** از قضاءُ اللٰه دیوانه شدَه‌ست
مغزِ این مسکین ز سودای دراز *** وز ریاضت، گشته فاسد چون پیاز»
او عجب می‌مانْد: «یا رَبّ، حال چیست؟ *** خلق را این پردۀ اِضلال چیست؟
خلقِ گوناگونِ با صد رای و عقل *** یک قدمْ این سو نمی‌آرند نَقل!
عاقلان و زیرَکانْشان از نفاق *** گشته مُنکِر وین‌چنین یاغیّ و عاق³
یا منم دیوانه و خیره شده؟ *** دیو بر من غالب و چیره شده؟
چشم می‌مالم به هر لحظه که من *** خواب بینم یا خیال اندر زَمَن
خواب چِه بْود؟ بر درختان می‌روم *** میوه‌هاشان می‌خورم، چون نگْرَوَم؟!
باز چون من بنْگرم در مُنکِران *** که همی‌گیرند از این بُستانْ کَران
با کمالِ احتیاج و اِفتِقار *** ز آرزوی نیم غوره جان سپار
1. . سوره یس آیه 26.
  ﴿يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ﴾: ای کاش قوم من (مردم) می‌دانستند!
2. . سوره القیامة آیه 11.
  ﴿كَلَّا لَا وَزَرَ﴾: هرگز، پناهگاهی نیست (که به‌سوی آن بگریزند).
3. . نسخۀ قونیه: زیرکانْشان ز اتفاق.