Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

114

آن‌که یک دیدن کُند، ادراکِ آن *** سال‌ها نتْوان نمودن از زبان
آن‌که یک دَم بینَدَش ادراکِ هوش *** سال‌ها نتْوان شنیدن آن به گوش
چون‌که پایانی ندارد، رو إلَیْک *** ز‌آنکه «لا اُحصِی ثَناءً مّا عَلَیک»¹
----------
«پیش‌تر رفتم دَوان کآن شمع‌ها *** تا چه چیز است از نشانِ کبریا؟
می‌شدم مدهوش و بی‌خویش و خراب *** تا بیفتادم ز تَعجیل و شتاب
ساعتی بی‌عقل و بی‌هوش اندر این *** اوفتادم بر سرِ خاکِ زمین
باز با هوش آمدم، برخاستم *** در روش گویی نه سر، نه پا سْتَم»
نمودنِ آن شمع‌ها در نظرِ آن شیخ، هفت مرد
«هفت شمع اندر نظر شد هفت مرد *** نورشان می‌شد به سقفِ لاجِوَرد
پیشِ آن انوار، نورِ روزْ دُرد *** از صَلابتْ نور‌ها را می‌سِتُرد
🔹 باز حیران گشتم اندر صُنعِ رَبّ‌: *** ”کاین‌چنین چون شد؟! چگونَه‌ست؟! ای عجب!“
🔹 پیش‌تر رفتم که نیکو بنْگرم *** تا چه حال است اینکه می‌گردد سَرم؟!»
باز نمودنِ آن هفت مرد، هفت درخت
باز هر یک مرد شد شکلِ درخت *** چشم از سبزیِ ایشان نیک‌بخت
زَ انْبُهیِّ برگْ پیدا نیست شاخ *** برگ هم گُم گشته از میوه‌یْ فَراخ
هر درختی شاخ بر سِدره زده *** سدره چِه بْود؟ از خَلا بیرون شده!²
بیخِ هر یک رفته تا قعرِ زمین *** زیرتر از گاو و ماهی بُد یقین
بیخِشان از شاخْ خندان‌روی‌تر *** عقل از آن أشکال‌ها زیر و زبر
میوه‌ای که بر‌شِکافیدی عیان *** همچو آب از میوه جَستی نورِ آن»
1. . مخزن الأسرار: رُد إلَیک!
  مسند احمد ج 2 ص 147؛ از دعای پیامبر صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم: «لا أُحصى ثَناءً عَلَيکَ، أنتَ كَما أثنَيتَ عَلىٰ نَفْسِک؛ (خداوندا) من نمی‌توانم ثنایی از تو بر‌شمارم و مدحی از تو بنمایم، تو همان‌گونه هستی که خود از مدح خویش بر‌شمرده‌ای و ثنای خویش نموده‌ای!»
  رو إلَیک: به‌سوی خویش بازگرد. ز‌آنکه لاأُحصی...: زیرا من توان این ندارم که هیچ مدح و ثنایی از تو (ای خدا) بر‌شمارم.
2. . خَلأ: عدم.