مثنوی معنوی - دفتر سوم

و هر آن‌كس كه میل و هوای خویش را برگزیند یا راحت طلب باشد یا [تمام همّت خویش در مطلوب نگذارد و] از طلب خویش منصرف گردد یا بر وجود خويش بیمناک باشد، یا اهتمامش به زندگانی دنیا باشد، به [نور] علم دست نمى‌‌يابد؛ مگر آنکه به عنایت خدا پناه برد و دين خود را بر دنيای خویش برگزیند، و از خزانۀ حكمت‌ الهى توشۀ فراوان برگیرد، توشه‌ای كه کساد و بی‌رونق نگردد و چون اموال دنیوی به میراث میراث‌خواران نرود. و همو [به همّت خویش] از انوار درخشان و گوهرهای گرانبها و زمین‌های حاصلخیز و پُربَهای حکمت بهره‌مند گردد، و قدردان آن باشد و منزلتش را گرامی بدارد و از پستی و کمیِ بهره‌ها به خدا پناه بَرد و از جهالتی که اندکِ خویش را بسیار بیند و بسیارِ دیگران را اندک شمرد و از خودپسندی که حضرت حق بدان رخصت نداده به او پناهنده گردد. و بر عالِمِ طالبِ حقّ واجب است كه فراگيرد آنچه را نمی‌داند، و تعلیم دهد آنچه را می‌داند، و با كسانى كه ذهن ضعیف و کم‌استعداد دارند مدارا كند، و از كودنى كُند‌ذهنان تعجّب نکند، و بر افراد كم‌‌ادراک درشتى ننماید، «شما نيز پیشتر چنین بوديد، ولى خدا بر شما منّت نهاد!».

منزّه است خداوند متعال از گفتار باطل مُلحِدان و شرک مشرکان و نقصی که ناقصان به او نسبت دهند و از تشبیه تشبیه‌کنندگان و پندار باطل اندیشه‌گران و کیفیتی که متوهّمین بدو منسوب گردانند. و ستایش و بزرگی او راست که این کتاب مثنوی إلٰهی ربّانی را الهام فرمود و هموست توفیق دهنده و دارای فضل و جود و منّت خصوصا بر بندگان عارفش، به کوری چشم گروهی که «می‌خواهند نور خدا را با دهان خویش خاموش کنند درحالی‌که خدا نور خویش را کامل خواهد کرد هرچند کافران نپسندند» «به‌درستی‌که ما ذکر را نازل کردیم و به‌درستی که ما حافظ آن هستیم» «پس هرکه پس از شنیدنْ آن را تبدیل (و تحریف) نمود پس گناهش بر عهدۀ همان کسانی است که آن را تبدیل نمودند، به‌درستی‌که خداوند شنوا و داناست»؛ و ستایش خدای راست که پروردگار عالمیان است و درود خداوندی بر آقا و سیّد ما حضرت محمّد و آل او و بر جمیع یارانش، به رحمتت ای مهربانترین مهربانان.