Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

9

پس فراقِ آن دو نورِ پایدار *** تاسه می‌آرد، مر آن را پاس دار¹
او چو می‌خواند مرا، من بنگرم: *** لایقِ جذبم وَ یا بَدپیکرم‌؟
گر لطیفی زشت را در پی کند *** تَسخَری باشد که او با وی کند
کی ببینم نقشِ خود را ای عجب *** تا چه رنگم؟ همچو روزم یا چو شب؟
نقشِ جانِ خویش می‌جُستم بسی *** هیچ می‌ننْمود نقشم از کسی
گفتم: «آخِر آینه از بهرِ چیست؟! *** تا ببیند هر کسی کاو جنسِ کیست‌»
آینه‌یْ آهن برای لون‌هاست *** آینه‌یْ سیمای جانْ سنگین‌بَهاست‌²
آینه‌یْ جان نیست إلّا روی یار *** روی آن یاری که باشد ز‌آن دیار
گفتم: «ای دل، آینه‌یْ کلّ را بجو *** رو به دریا، کار بَر‌ناید ز جو»
زین طلبْ بنده به کوی تو رسید *** دردْ مریم را به خرمابُن کشید
دیدۀ تو چون دلم را دیده شد *** صد دلِ نادیده غرقِ دیده شد
آینه‌یْ کلّی بر‌آوردم ز دود *** دیدم اندر آینه نقش تو بود³
آینه‌یْ کلّی تو را دیدم ابد *** دیدم اندر چشمِ تو من چشمِ خَود⁴
گفتم: «آخِرْ خویش را من یافتم *** در دو چشمش راهِ روشن یافتم»
گفت وهمم: «کآن خیالِ توست هان! *** ذاتِ خود را از خیالِ خود بدان»
نقشِ من از چشمِ تو آواز داد *** که: «منم تو، تو منی در اتّحاد»
اندر این چشمِ مُنیرِ بی‌زوال *** از حقایق راه کی یابد خیال؟‌!⁵
در دو چشمِ غیرِ من تو نقشِ خَود *** گر ببینی آن خیالی دان و رَدّ
آن‌که سرمه‌یْ نیستی در‌می‌کِشد *** باده از تصویرِ شیطان می‌چشد⁶
چشمِ او خانه‌یْ خیال است و عدم *** نیست‌ها را هست بیند لاجَرَم
چشمِ من چون سرمه دید از ذو‌الجلال *** خانۀ هستی‌ست نی خانه‌یْ خیال
تا یکی مو باشد از تو پیشِ چشم *** در خیالت گوهری باشد چو یَشم
یَشم را آنگه شناسی از گهر *** کز خیال خود کنی کلّی عَبَر
1. نسخۀ ناسخه: تاسه چون آرَد، مر آن را پاس دار.
2. نسخۀ قونیه: برای پوست‌هاست...سنگی‌بَهاست.
3. الحاقی از مثنوی شریف و مکاشفات رضوی.
4. نسخۀ قونیه: دیدم اندر چشم تو من نقش خَود. نسخۀ بریتانیا (الف): دیدم اندر چشم تو من نفس خَود. ن مح: دیدم اندر نقش تو من نقش خَود.
5. نسخۀ قونیه: کاندر این.
6. نسخۀ قونیه: ز آنکه.