
مثنوی معنوی - دفتر دوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر دوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» اثر نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - گرفتاری در وادی توهّمات و تخیّلات. - اهمیّت عقل و تعقّل. - ابلیس در لباس زاهدان و دوستان. - لزوم رهایی از بند دنیا. - ملامت خلق بر اولیا به جهت جهالت. - کیفیت دعاکردن به درگاه خداوند متعال. - ایمان و تسلیم دربرابر قضا و قدر إلهی. - تعلّق انسان به عالم دنیا و فراموشی حقیقت خود.
مثنوی معنوی - دفتر دوم
11دزدیدنِ شخصی ماری را از مارگیری و گزیدن و کشتنْ او را
دزدکی از مارگیری مار بُرد *** زَ ابلهی آن را غنیمت میشمرد وا رهید آن مارگیر از زخمِ مار *** مار کشت آن دزدِ خود را زار زار مارگیرش دید و پس بشناختش *** گفت: «از جانْ مارِ من پرداختش در دعا میخواستی جانم از او *** کِش بیابم، مار بستانم از او شکرِ حق را کآن دعا مردود شد *** من زیان پنداشتم، آن سود شد» ----------
بس دعاها کآن زیان است و هلاک *** وز کَرم مینشنود یزدانِ پاک 🔹 مُصلِح است و مصلحت را داند او *** کآن دعا را باز میگرداند او 🔹 وآن دعاگوینده شاکی میشود *** میبرد ظنّ بد و آن بد بوَد 🔹 مینداند کاو بلای خویش خواست *** وز کرمْ حقْ آن بِدو نآورد راست التماسکردنِ همراه عیسیٰ علیه السّلام از او زندهکردنِ استخوان را
گشت با عیسیٰ یکی اَبله رفیق *** استخوانها دید در گوری عمیق گفت: «ای روحُاللَه آن نامِ سَنیّ *** که بِدان تو مرده زنده میکنی مر مرا آموز تا احسان کنم *** استخوانها را بِدان با جان کنم» گفت: «خامش کن! که این کارِ تو نیست *** لایقِ اَنفاس و گفتارِ تو نیست کآن نَفَس خواهد ز باران پاکتر *** وز فرشته در روش چالاکتر»1 ----------
عمرها بایست تا دَم پاک شد *** تا امینِ مخزنِ افلاک شد2 خود گرفتی این عصا در دستْ راست *** دست را دستانِ موسیٰ از کجاست؟! ----------
- نسخۀ قونیه: در روش درّاکتر.
- نسخۀ ناسخه: کآدم پاک شد.
