Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

198

🔹 می‌کند از مشرق و مغرب گذر *** وز رفیق و هم‌نشینش بی‌خبر
مولَعیم اندر سخن‌های دقیق *** بر گِره‌ها باز‌کردنْ ما عَشیق
تا گره بندیم و بُگشاییم ما *** در شِکال و در جوابْ آیین فَزا
همچو مرغی کاو گشاید بندِ دام *** گاه بندد تا شود در فنْ تمام
او بوَد محروم از صحرا و مَرج *** عمرِ او اندر گره‌کاری‌ست خَرج
خودْ زَبونِ او نگردد هیچ دام *** لیک پَرّش در‌شکست افتد مُدام
با گِره کم کوش تا بال و پَرت *** نگْسَلد یک یک از این کَرّ و فَرَت
صد هزاران مرغْ پَرهاشان شکست *** و‌آن‌ کمینگاهِ عوارِض را نبست
حالِ ایشان از نُبی خوان ای حریص *** «نَقَّبوا فیها» ببین، ﴿هَلْ مِنْ مَحیص؟!﴾¹
از نزاعِ ترک و رومیّ و عرب *** حل نشد اِشکالِ انگور و عِنَب
تا سلیمانِ امینِ معنوی *** در‌نیاید، بر‌نخیزد این دُوی²
جمله مرغانِ مُنازِع، بازوار *** بشْنوید این طبلِ بازِ شهریار
زِ‌اختلافِ خویش سویِ اتّحاد *** هین ز هر جانبْ روان گردید شاد
«حَیثُ ما کُنتُم فَوَلّوا وَجهَکم *** نَحوَهُ»، هٰذا الَّذی لَم یَنهَکُم
کور‌مرغانیم و بس ناساختیم *** کآن سلیمان را دمی نشْناختیم
همچو جغدانْ دشمنِ بازان شدیم *** لاجَرم وا ماندۀ ویران شدیم
می‌کُنیم از غایتِ جهل و عَمیٰ *** قصدِ آزارِ عزیزانِ خدا
جمعِ مرغان کز سلیمانْ روشنند *** پرّ و بالِ بی‌گُنَه کی بر‌کَنند؟!
بلکه سویِ عاجزان چینه کِشند *** بی‌خلاف و کینه آن مرغانْ خوشند³
هدهدِ ایشان پیِ تَقدیس را *** می‌گشاید راه صد بلقیس را
زاغِ ایشان گر به صورتْ زاغ بود *** بازِ همّت آمد و ﴿ما زاغ﴾ بود
لک‌لکِ ایشان که «لَک لَک» می‌زند *** آتشِ توحید در شک می‌زند
و‌آن‌ کبوترْشان ز بازانْ نَشْکُهد *** بازْ سر پیش کبوترْشان نهد⁴
بلبلِ ایشان که حالت آرَد او *** در درونِ خویش گلشن دارد او
طوطیِ ایشان ز قندْ آزاد بود *** کز درونْ قندِ ابدْشان رو نمود
پای طاووسانِ ایشان در نظر *** بهتر از طاووسِ پَرّانِ دگر
1. سوره ق آیه 36.
2. ن ق: سلیمانِ لَسین. (لَسین: فَصیح و بَلیغ).
3. *** چینه: دانه؛ حصار.
4. نشکُهد: نترسد.