Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

195

بیانِ مُنازِعتِ چهار کسْ جهتِ انگور با همدگر به‌علّت آنکه زبان یکدیگر را نمی‌دانستند
چار کس را داد مردی یک دِرَم *** هر یکی از شهری افتاده به هم
فارسیّ و ترک و رومیّ و عرب *** جمله با هم در نِزاع و در غضب
فارسی گفتا: «از این چون وا رهیم *** هم بیا کاین را به انگوری دهیم»¹
آن عرب گفتا: «مَعاذَ اللٰه، لا *** من عِنَب خواهم، نه انگور، ای دَغا»
آن یکی کز تُرک بُد، گفت: «ای گُزُم *** من نمی‌خواهم عِنَب، خواهم اوزُم‌»²
آن که رومی بود گفت: «این قیل را *** تَرک کن، خواهم من استافیل را»
در تنازع مشت بر هم می‌زدند *** که ز سرّ نام‌ها غافل بُدند
مشت بر هم می‌زدند از اَبلهی *** پُر بُدند از جهل و از دانش تُهی
صاحبِ سرّی، عزیزی، صد زبان *** گر بُدی آنجا، بدادی صلحشان
پس بگفتی او که: «من زین یک دِرَم *** آرزوی جمله‌تان را می‌خرم
چون‌که ‌بسپارید دل را بی‌دَغَل *** این دِرَمتان می‌کند چندین عمل
یک دِرَمتان می‌شود چار، المراد *** چار دشمن می‌شود یک، زِ اتّحاد
گفتِ هر یِکْتان دهد جنگ و فراق *** گفتِ من آرَد شما را اتّفاق
پس شما خاموش باشید، أنصِتوا *** تا زبانْتان من شوم در گفت‌وگو
گر سخنْتان می‌نماید یک نَمَط *** در اثر مایه‌یْ نِزاع است و سَخَط
🔹 ور سخنْتان در توافق موثِقَه‌ست *** در اثر مایه‌یْ نِزاع و تفرقَه‌ست»
----------
1. این سه بیت باهم در قونیه به این شکل آمده:
  چار کس را داد مردی یک دِرَم *** آن یکی گفت: «این به انگوری دهم».
2. گُزُم: چشم من. اوزُم: انگور.