Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

183

موش آنجا ایستاد و خشک گشت *** گفت اُشتُر: «ای رفیقِ کوه و دشت
این توقّف چیست؟ حیرانی چرا؟ *** پا بِنه، مردانه اندر جو در آ!
تو قَلاوزیّ و پیش‌آهنگِ من *** در میانِ ره مباش و تن مَزن!»
گفت: «این آبی شگرف است و عمیق *** من همی ‌ترسم ز غرقاب ای رفیق‌»
گفت اُشتُر: «تا ببینم حدّ آب» *** پا در آن بنْهاد آن اُشتُرْ شتاب
گفت: «تا زانو ست آب ای کور‌موش *** از چه حیران گشتی و رفتی ز هوش؟!»
گفت: «مورِ توست و ما را اژدهاست *** که ز زانو تا به زانو فرق‌هاست
گر تو را تا زانو است ای پُر‌هنر *** مر مرا صد گز گذشت از فرقِ سر»
گفت: «گستاخی مکن بار دگر *** تا نسوزد جسم و جانت زین شرر
تو مِری با مثلِ خودْ موشان بکُن *** با شتر مر موش را نبوَد سخُن»
گفت: «توبه کردم از بهر خدا *** بُگذران زین آبِ مُهلِک مر مرا»
رحم آمد مر شتر را، گفت: «هین *** بَر‌جَه و بر گَردَبانِ من نِشین‌¹
این گذشتن شد مسلّم مر مرا *** بُگذرانم صد هزاران چون تو را»
----------
چون پیمبر نیستی، پس رو به راه *** تا رسی از چاهْ روزی تو به جاه
تو رعیّت باش، چون سلطان نه‌ای *** تک مَران، چون مردِ کشتیبان نه‌ای
چون نه‌ای کامل، دکانْ تنها مگیر *** دست‌خوش می‌باش تا گردی خمیر²
🔹 چون‌که ‌آزادیت نامد، بنده باش *** هین مپوش اطلس، برو در ژنده باش
﴿أنْصِتوا﴾ را گوش کن، خاموش باش *** چون زبانِ حق نگشتی، گوش باش
ور بگویی، شکلِ استِفسار گو *** با شَهنشاهان تو مِسکین‌وار گو
ابتدای کِبر و کین از شهوت است *** راسِخیِّ شهوتت از عادت است
چون ز عادت گشت محکمْ خویِ بد *** خشم آید بر کسی کِت وا کِشد³
چون‌که ‌تو گِل‌خوار گشتی، هر که او *** وا کِشد از گِل تو را، باشد عَدو
بت‌پرستان چون‌که ‌خو با بت کُنند *** مانِعانِ راهِ بت را دشمنند
چون‌که ‌کرد ابلیسْ خو با سَروری *** دید آدم را به تحقیر از خری
1. گَردَبان: کوهان.
2. دست‌خوش: زیردست؛ مغلوب و زَبون.
3. نسخۀ قاهره (الف): خشمت آید.