Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

159

آن، شفای جانِ رنجورت شود *** مَظهَرِ حسِّ چو گَنجورت شود¹
رنگِ روی و قوّتِ بازو شود *** ²خَلق و خُلقِ یک تو‌اَت صد تو شود
چشمِ تو روشن شود، پایت دوان *** جسمِ تو جان گردد و جانت روان
پس بگویی: «راست گفتی ای امین *** آن نشانی‌ها بَلاغ آمد مُبین
فیهِ آیاتٌ ثِقاتٌ بَیِّنات *** این بَراتی باشد و قَدر و نجات‌»³
این نشانْ چون داد، گویی: «پیش رو *** وقتِ آهنگ است، پیش‌آهنگ شو
پیرویِّ تو کُنم ای راستگو *** بوی بُردی زُ اشتُرم، بنْما که کو؟»
پیشِ آن کس کاو نَه صاحب‌اُشتُری‌ست *** و اندر این جُستِ شتر بهرِ مِری‌ست
زین نشانِ راست نفْزودش یقین *** جز ز عکسِ ناقه‌جویِ راستین
بویْ بُرد از جِدّ و گرمی‌های او *** که: «گزافه نیست این هیهای او
اندر این اُشتُر نبودش حق ولی *** اشتری گم کرده است او هم؛ بَلی»
طمْعِ ناقه‌یْ غیرْ روپوشش شده *** آنچه زو گم شد، فراموشش شده
هر کجا او می‌دود، این می‌دود *** از طمع هم‌دردِ صاحب می‌شود
کاذِبی با صادقی چون شد روان *** آن دروغش راستی شد ناگهان
اندر آن صحرا که آن اُشتُر شتافت *** اُشتُرِ خود نیز آنْ دیگر بیافت
چون بدیدش یاد آورْد آنِ خویش *** بی‌طمع شد زُ اشتُرِ آن یارِ خویش
آن مُقلِّد شد محقِّق، چون بِدید *** اُشتُرِ خود را که آنجا می‌چرید
او طلبکارِ شتر آن لحظه گشت *** می‌نجُستش تا ندید او را به دشت⁴
بعد از آن، تنهارَوی آغاز کرد *** چشم سویِ ناقۀ خود باز کرد
گفت آن صادق: «مرا بُگذاشتی *** تا به اکنون پاسِ من می‌داشتی»
گفت: «تا اکنون فُسوسیّ بوده‌ام *** وز طمع در چاپلوسی بوده‌ام⁵
این زمان هم‌دردِ تو گشتم که من *** در طلب از تو جدا گشتم به تن
از تو می‌دزدیدمی وصفِ شتر *** جانِ من دید آنِ خود، شد چشم‌پُر
تا نیابیدم، نبودم طالِبش *** مِس کُنون مغلوب شد، زر غالِبش
1. گَنجور: خزانه‌دار، صاحب‌گنج.
2. این بیت با بیت بالا در نسخۀ قونیه این‌گونه آمده:
  آن، شفای جانِ رنجورت شود *** رنگِ روی و صحّت و زورت شود.
3. نسخۀ قونیه: قَدرِ نجات.
4. اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: آن طلبکار.
5. فُسوسیّ: مسخره‌کننده و دلقک.