Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

158

ز‌آنکه این آب و گِلی کَابْدانِ ماست *** مُنکِر و دزدِ ضیای جان‌هاست
حق تعالیٰ گرم و سرد و رنج و درد *** بر تنِ ما می‌نهد ای شیر‌مرد
خوْف و جوع و نقصِ اموال و بدن *** جمله بهرِ نقدِ جانْ ظاهر‌شدن‌¹
این وَعید و وعده‌ها انگیختَه‌ست *** بهر این نیک و بَدی کآمیختَه‌ست
چون‌که حقّ و باطلی آمیختند *** نقد و قلبْ اندر چَرَمْدان ریختند²
پس مِحَکّ می‌بایدش بُگزیده‌ای *** در حقایقْ امتحان‌ها دیده‌ای³
تا شود فاروقِ این تَزویرها *** تا بوَد دستورِ این تدبیرها
«شیر دِه -ای مادرِ موسیٰ- وِرا *** و اندر آب اَفکن؛ مَیَندیش از بلا»
هر که در روزِ ألَسْت آن شیر خَورد *** همچو موسیٰ شیر را تمییز کرد
گر تو بر تمییزِ طفلت مولَعی *** این زمان یا اُمَّ موسیٰ اِرضِعی⁴
تا ببیند طعمِ شیرِ مادرش *** تا فرو ناید به دایه‌یْ بَد سَرَش
🔹 خود برِ تو این حکایتْ روشن است *** که غرض نی این حکایت‌گفتن است
شرحِ فایدۀ حکایتِ شتر جوینده
اُشتُری گم کرده‌ای ای مُعتَمَد *** هر کسی زُ اشتُر نشانی می‌دهد
تو نمی‌دانی که آن اُشتُر کجاست *** لیک دانی کاین نشانی‌ها خطاست
و‌آن‌که‌ اُشتُر گم نکرد، او از مِری *** همچو آن گم‌کرده جویَد اُشتُری
که: «بَلی، من هم شتر گم کرده‌ام *** هر که یابد، اُجرتش آورده‌ام»
تا در اُشتُر با تو اَنبازی کند *** بهر طَمْعِ اُشتُرْ این بازی کند
او نشانِ کژ بنَشناسد ز راست *** لیک گفتت آن مُقلِّد را عَصاست
هر که را گویی: «خطا بود آن نشان» *** او به تقلیدِ تو می‌گوید همان
چون نشانِ راست گویند و شبیه *** پس یقین گردد تو را، لا رَیْبَ فیه
1. سوره البقره آیه 155؛ ﴿و هر آينه حتماً و يقيناً ما شما را به مقدارى از ترس و گرسنگى و كمبود مال‌ها و جان‌ها و ثمره‌ها آزمايش می‌كنيم! و اى پيامبر! شكيبايان را بشارت به قبولى و رستگارى از اين امتحان بده!﴾
2. چَرَمدان: کیسه پوستی و چرمین.
3. مِحَکّ: (مُرشد).
4. مولَع: مشتاق. یا أُمَّ موسیٰ اِرضِعی: ای مادر موسیٰ، او را شیر بده.