Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

138

پیشه‌ای آموز کاندر آخرت *** اندر آید دَخلِ کسبِ مَغفِرت‌¹
آن جهان شهری‌ست پر بازار و کسب *** تا نپنداری که کسب اینجاست حَسْب²
حق تعالیٰ گفت: ”این کسبِ جهان *** پیشِ آن کسب است لَعْبِ کودکان
همچو آن طفلی که بر طفلی تَنَد *** شکلِ صحبت‌کُنْ مِساسی می‌کُند³
🔹 آن مِساسِ طفل چه بْوَد؟ بازی‌ای *** با جِماعِ رستمیّ و غازی‌ای
کودکان سازند در بازی دکان *** سود نبوَد جز که تعطیلِ زمان
شب شود در خانه آید گرْسُنه *** کودکان رفته، بمانْده یک تَنه
این جهانْ بازی‌گَه است و، مرگْ شب *** باز‌گردی کیسه خالی پُر‌تَعَب
🔹 سوی خانه‌یْ گور تنها مانده‌ای *** با فَغان، وا حَسرَتا بر‌خوانده‌ای
کسبِ دینْ عشق است و جذبِ اندرون *** قابلّیتْ نورِ حق دان ای حَرون⁴
کسبِ فانی خواهدت این نفْسِ خَس *** چند کسبِ خَس کُنی؟! بُگذار، بس!‌⁵
نفْسِ خَس گر جویَدت کسبِ شریف *** حیله و مکری بوَد آن را ردیف
بیدار‌کردنِ ابلیسْ معاویه را که: «وقت نماز بیگاه شد!»
در خبر آمد که آن معاویه *** خُفته بُد در قصر در یک زاویه‌⁶
قصر را از اندرون درْ بسته بود *** کز زیارت‌های مردم خسته بود
ناگهان مردی ورا بیدار کرد *** چشم چون بُگشاد، پنهان گشت مرد
گفت: «اندر قصرْ کس را ره نبود *** کیست کاین گستاخی و جرأت نمود؟»
گِرد برگشت و طلب کرد آن زمان *** تا بیابد ز‌آن نهان‌گشته نشان
از پسِ در مُدبِری را دید کاو *** در پسِ پرده نهان می‌کرد رو
گفت: «هی، تو کیستی؟ نام تو چیست؟» *** گفت: «نامم فاش ابلیسِ شَقی‌ست»
گفت: «بیدارم چرا کردی به جِدّ؟ *** راست گو با من، مگو برعکس و ضدّ!»
1. علاءالدوله: کسبِ معرفت.
2. حَسْب: فقط.
3. صحبت‌کن: مجامعت‌کننده. مِساس: لمس‌کردن.
4. حَرون: سرکش و نافرمان.
5. مثنوی شریف: چند کسبِ حسّ کنی.
6. نسخۀ قونیه:
  در خبر آمد که خالِ مؤمنان *** خُفته بُد در قصر بر بسترْ سِتان.