
مثنوی معنوی - دفتر دوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر دوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» اثر نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - گرفتاری در وادی توهّمات و تخیّلات. - اهمیّت عقل و تعقّل. - ابلیس در لباس زاهدان و دوستان. - لزوم رهایی از بند دنیا. - ملامت خلق بر اولیا به جهت جهالت. - کیفیت دعاکردن به درگاه خداوند متعال. - ایمان و تسلیم دربرابر قضا و قدر إلهی. - تعلّق انسان به عالم دنیا و فراموشی حقیقت خود.
مثنوی معنوی - دفتر دوم
124از مَلَک بالاست، چه جای پری؟! *** تو مگس پَرّی، به پستی میپَری گرچه عقلت سویِ بالا میپرد *** مرغِ تقلیدت به پستی میچرد علمِ تقلیدی وَبالِ جانِ ماست *** عاریَهست و ما نشسته: «کآنِ ماست»! زین خِرَدْ جاهل همی باید شدن *** دست در دیوانگی باید زدن هرچه بینی سودِ خود، زآن میگریز *** زهر نوش و آبِ حیوان را بریز هر که بستاید تو را، دشنام ده *** سود و سرمایه به مُفلِسْ وام دِه ایمنی بُگذار و جایِ خوْف باش *** بُگذر از ناموس و رسوا باش فاش آزمودم عقلِ دوراندیش را *** بعد از این دیوانه سازم خویش را عذرگفتنِ دلقک با سیّد که گفت: «چرا فاحشه به نکاح آوردی؟!»
گفت با دلقکْ شبی سیّد اَجَلّ: *** «قَحبهای را خواستی تو از عَجَل؟! با من این را بازمیبایست گفت *** تات میکردم به یک مَستوره جفت» گفت: «نُه مستورهیْ صالح خواستم *** قَحبه گشتند و ز غمْ تن کاستم خواستم این قَحبه را بامعرفت *** تا ببینم چون شود این عاقبت؟1 عقل را هم آزمودم من بَسی *** زین سپس جویَم جنون را مَغرَسی» به حیلت در سخن آوردنِ سائلْ شیخ بهلول را که خود را دیوانه نموده بود
آن یکی میگفت: «خواهم عاقلی *** مشورت آرَم بِدو در مشکلی» آن یکی گفتش که: «اندر شهر ما *** نیست عاقل غیرِ آن مجنوننما بر نیای گشته سواره نَک فلان *** میدواند در میانِ کودکان 🔹 گویْ میبازد به روزان و شَبان *** در جهانْ گنجِ نهان، جانِ جهان صاحبِ رأی است و آتشپارهای *** آسمانقَدر است و اَختَر بارهای فَرِّ او کَرّوبیان را جان شدَهست *** او در این دیوانگی پنهان شدَهست» ----------
- نسخۀ قونیه: بیمعرفت.
