Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

121

رنجْ گنج آمد که رحمت‌ها در اوست *** مغز تازه شد چو بخْراشید پوست
ای برادر، موضِعِ تاریک و سرد *** صبر کردن بر غم و سستیّ و درد
چشمۀ حیوان و جامِ مستی است *** کآن بلندی‌ها همه در پستی است
آن بهاران مُضمَر است اندر خَزان *** در بهار است آن خزان، مگْریز از آن!
همرَهِ غم باش و با وحشت بساز *** می‌طلب در مرگِ خود عمرِ دراز
آنچه گوید نفْسِ تو: «کاینجا بَد است» *** مَشْنوَش؛ چون کارِ او ضدّ آمدَه‌ست
تو خلافش کن که از پیغمبران *** این‌چنین آمد وصیّت در جهان
مشورت در کارها واجب شود *** تا پشیمانی در آخِر کم بوَد
سعی‌ها کردند بسیار انبیا *** تا که گَردان شد بر این سنگ‌آسیا
نفْس می‌خواهد که تا ویران کند *** خلق را گمراه و سرگردان کند
گفت امّت: «مشورت با که کنیم؟» *** انبیا گفتند: «با عقلِ اِمیم»‌¹
گفت: «اگر کودک در‌آید یا زنی *** کاو ندارد عقل و رأیِ روشنی‌؟»
گفت: «با او مشورت کن و‌آنچه‌ گفت *** تو خلافِ آن کن و در راهْ اُفت»
نفْسِ خود را زن شناس و ز‌آن بَتَر *** ز‌آنکه زن جزو است و نفْسَت کلِّ شرّ
مشورت با نفسِ خود گر می‌کنی *** هر‌چه گوید، کن خلافِ آن دَنی
گر نماز و روزه می‌فرمایدت *** نفْسْ مَکّار است، مَکری زایدَت
مشورت با نفْسِ خودْ اندر فِعال *** هر‌چه گوید، عکسِ آن باشد کمال
برنیایی با وی و اِستیزِ او *** رو بَرِ یاری، بگیر آمیزِ او
عقلْ قوّت گیرد از عقلِ دِگر *** پیشه‌گر کامل شود از پیشه‌گر
من ز مکرِ نفْس دیدم چیزها *** کاو بَرَد از سِحرِ خودْ تمییزها
وعده‌ها بدْهد تو را تازه به دست *** کاو هزاران بار آن‌ها را شکست
عمر اگر صد سالْ خودْ مهلت دهد *** اوت هر روزی بهانه‌یْ نو نَهد
گَرم گوید وعده‌های سرد را *** جادویی مردیّ ببندد مرد را
ای ضیاءُ الحَق حِسامُ الدّین بیا *** که نرویَد بی‌تو از شوره گیا
1. نسخه بدل مثنوی شریف: عقلِ سَلیم.
  اِمیم: امام و پیشوا.