مثنوی معنوی - دفتر اول
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر اول از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - نینامه - حقیقت عشق إلهی و کیفیت حرکت سالک در مسیر معبود. - توصیف حال عارف بِالله نسبت به دنیا. - لزوم تبعیت از ولیّ إلهی. - بیان راههای انحرافی مزوّران در مقابل مسیر حق. - معنای جبر و تفویض. - ادب حضرت آدم علیهالسلام در مقابل خداوند. - غیرت خداوند متعال در تحریم زشتیها. - تفسیر «مَن کانَ للّٰه کانَ اللٰهُ له». - بیان نفحههای الهی بر سالکان. - هدایتنیافتن معاندان. - توصیۀ پیامبر دربارۀ تقرّب به خدا با عقل. - اخلاص در عشق. - نکوهش قیاس.
مرتب سازی:
مثنوی معنوی - دفتر اول
80نام احمد چون حصاری شد حَصین *** تا چه باشد ذاتِ آن روحُ الأمین؟!1 حکایتِ پادشاهِ جُهودِ دیگر که در هلاکِ قومِ دینِ عیسیٰ علیه السّلام جَهد مینمود2
بعد از این خونریزِ درمانناپذیر *** کاندر افتاد از بلای آن وزیر3 یک شهِ دیگر ز نسلِ آن جُهود *** در هلاکِ قومِ عیسیٰ رو نُمود گر خبر خواهی از این دیگر خروج *** سوره برخوان: «وَ السَّما ذاتِ البُروج»4 سنّتِ بد کز شهِ اوّل بِزاد *** این شهِ دیگرْ قدم بر وی نهاد ----------
هر که او بنْهاد ناخوشسنّتی *** سوی او نفرین روَد هر ساعتی 🔹 زآنکه هرچه این کُند زآنگون ستم *** زَ اوّلین جویَد خدا بیبیش وکم5 نیکُوان رفتند و سنّتها بمانْد *** وز لَئیمانْ ظلم و لعنتها بماند6 تا قیامت هر که جنسِ آن بُد، آن *** در وجود آید، بوَد رویَش بِدان رگ رگ است این آبِ شیرین وآبِ شور *** در خلایق میرود تا نفخِ صور نیکُوان را هست میراث از خوشآب *** آن چه میراث است؟! ﴿أورَثنَا الْكتاب﴾7 شد نثارِ طالبانْ اَر بنگری *** شعلهها از گوهرِ پیغمبریّ شعلهها با گوهرانْ گَردان بوَد *** شعله آن جانب روَد هم کآن بوَد - حَصین: محکم و استوار. روح الأمین: (رسولاللٰه صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم).
- جَهد: تلاش و کوشش.
- خونریز: (پادشاه جُهود).
- سوره البروج، آیه 1؛ ﴿سوگند به آسمان که دارای برجها (منازل دوازدهگانه) است﴾.
- الحاقی از طبع کلاله خاور.
ز اولین ... : خداوند پیشگامان بدعتگذار را بازخواست خواهد نمود. (مضمون بسیاری از روایات). - لئیم: فرومایه، پست.
- سوره الفاطر، آیه 32؛ ﴿سپس ما کتاب را به وراثت به بندگان برگزیدۀ خویش دادیم...﴾.
نیکوان: (برگزیدگان و اولیای الهی). خوشآب: (آب حیات علم و اخلاق حمیده و افعال پسندیده).