Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

77

آن امیرِ دیگر آمد از کمین *** دعویِ او در خلافت بُد همین‌
از بغلْ او نیز طوماری نمود *** تا برآمد هر دو را خشم و جُحود¹
آن امیرانِ دگر، یک یک قطار *** برکشیده تیغ‌های آبدار
هر یکی را تیغ و طوماری به دست *** در هم ‌افتادند چون پیلانِ مست‌
🔹 هر امیری داشت خیلِ بی‌کران *** تیغ‌ها را برکشیدند آن زمان²
صد هزاران مردِ تَرسا کُشته شد *** تا ز سرهای بریده پُشته شد³
خون روان شد همچو سیل از چپّ و راست *** کوه کوه اندر هوا زین گَرد خاست‌
تخم‌های فتنه‌ها کاو کِشته بود *** آفتِ سرهای ایشان گشته بود
----------
جوْزها بشْکست و آن کآن مغز داشت *** بعدِ کُشتنْ روحِ پاکِ نَغز داشت⁴‌
کشتن و مردن بر نقشِ تن است *** چون انار و سیب را بشکستن است‌
آنچه شیرین است، آن شد یارِ دانگ *** و‌آنچه پوسیده‌ست، نبوَد غیرِ بانگ‌⁵
🔹 آنچه پر مغز است، چون مُشک است پاک *** و‌آنچه پوسیده‌ست، نبوَد غیرِ خاک
آنچه با‌معناست خود پیدا شود *** و‌آنچه بی‌معناست، خود رُسوا شود
ر‌و به معنا کوش ای صورت‌پرست *** ز‌آنکه معنا بر تنِ صورتْ پَر است‌⁶
همنشینِ اهلِ معنا باش تا *** هم عطا یابیّ و هم باشی فَتیٰ⁷
جانِ بی‌معنا در این تنْ بی‌خِلاف *** هست همچون تیغِ چوبینْ در غِلاف
تا غلاف‌اندر بوَد، با قیمت است *** چون برون شد، سوختن را آلت است⁸‌
1. نمودن: نمایاندن و نشان دادن. جحود: انکار.
2. خیل: سپاه.
3. پشته: تپّه.
4. جوز: گردو. نَغز: زیبا و لطیف.
5. نسخۀ قونیه: نار دانگ (آب انار).
  یارِ دانگ: با ارزش.
6. بر تن صورت، پَر است: بالِ پروازی برای این تن و صورت ظاهری می‌شود.
7. فتیٰ: جوانمرد (کسی که از دل‌بستگی به دنیا و سلطۀ نفس آزاد گشته است).
8. غلاف‌اَندر بوَد: داخل غلاف باشد.