Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

191

چون به طَوفِ خود به طَوفی، مُرتَدی *** چون به خانه آمدی، هم با خَودی‌
ای خَبرهات از خبر‌دِه بی‌خبر *** توبۀ تو از گناهِ تو بَتر
🔹 راهِ فانی‌گشته، راهی دیگر است *** ز‌آنکه هُشیاری گناهی دیگر است
ای تو از حالِ گذشته توبه‌جو *** کی کُنی توبه از این توبه؟ بگو
گاهْ بانگِ زیر را قِبله کُنی *** گاهْ گریه‌یْ زار را قُبله زَنی‌
چون‌که فاروقْ آینه‌یْ اسرار شد *** جانِ پیر از اندرون بیدار شد
همچو جانْ بی‌گریه و بی‌خنده شد *** جانْش رفت و جانِ دیگر زنده شد
حیرتی آمد درونش آن زمان *** که برون شد از زمین و آسمان‌
جستجویی از ‌وَرای جست وجو *** من نمی‌دانم، تو می‌دانی بگو¹
حال و قالی از وَرای حال و قال *** غَرقه گشته در جمالِ ذو‌الجَلال‌
غَرقه‌ای نی که خلاصی باشدَش *** یا به‌جز دریا کسی بشناسدش‌
عقلِ جزوْ از کُلْ پذیرا نیستی *** گر تقاضا بر تقاضا نیستی²‌
چون تقاضا بر تقاضا می‌رسد *** موجِ آن دریا بدین‌جا می‌رسد
چون‌که قصّه‌یْ حالِ پیر اینجا رسید *** پیر و جانش رویْ در دریا کشید³
پیرْ دامن را ز گفت‌ و گو فِشانْد *** نیم‌گفته در دهانِ او بمانْد⁴
----------
از پیِ این عِیش و عِشرَت ساختن *** صد هزاران جان بشاید باختن‌
در شکارِ پشّۀ جانْ باز باش *** همچو خورشیدِ جهانْ جانباز باش‌
جان‌فشان افتاد خورشیدِ بلند *** هر دمی تی می‌شود، پُر می‌کُنند
جان فشان ای آفتابِ معنوی *** مر جهانِ کهنه را بنْما نُوی‌
در وجودِ آدمی جان و روان *** می‌رسد از غیبْ چون آبِ روان‌
🔹 هر زمان از غیبْ نو نو می‌رسد *** وز جهانِ تنْ «برون شو» می‌رسد
1. تصحیح‌شده بر‌اساس نسخه قونیه. میرخانی: جست وجوی ماوَرای جست وجو.
2. نسخۀ قونیه: از کلْ گویا نیستی.
3. نسخۀ قونیه: روی در پرده کشید.
4. نسخۀ قونیه: در دهان ما بماند.