Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

174

یا رسائل بود اسرافیل را *** کز سَماعَش پَر بِرُستی فیل را
یا چو داوود از خوشیِّ نغمه‌ها *** جان پراندی سوی بستانِ خدا
سازد اسرافیل روزی ناله را *** جان دهد پوسیدۀ صد ساله را
----------
اولیا را در درون هم نغمه‌هاست *** طالبان را زآن، حیاتِ بی‌بَهاست¹‌
نشْنوَد آن نغمه‌ها را گوشِ حسّ *** کز سخن‌ها گوشِ حسّ باشد نجِس²‌
نشْنوَد نغمه‌یْ پری را آدمی *** کاو بوَد زَ اسرارِ پَرْیانْ اَعجَمی‌
گرچه هم نغمه‌یْ پری زین عالم است *** نغمۀ دلْ برتر از هر دو دَم است‌
که پریّ و آدمی زندانی‌اند *** هر دو در زندانِ این نادانی‌اند
﴿مَعشَرَ الْجِنّ﴾ سورۀ رحمٰن بخوان *** «تَسْتَطیعوا تَنْفُذوا» را باز دان³‌
🔹 سورةُ الرَّحمٰن بخوان ای مُبتدی *** تا شَوی بر سرِّ پَرْیانْ مُهتَدی
🔹 کارِ ایشان است زآن سوی پری *** گرددَت روشن چو جویی رهبری
نغمه‌های اندرونِ اولیا *** اوّلاً گوید که: «ای اَجزای لا
هین ز لایِ نفیْ سَرها بَر زنید *** وین خیال و وهم یک سو افکنید
ای همه پوسیده در کَون و فَساد *** جانِ باقی‌تان نَرویید و نَزاد؟»
گر بگویم شمّه‌ای ز‌آن نغمه‌ها *** جان‌ها سر بر زنند از د‌َخمه‌ها
گوش را نزدیک کن، کآن دور نیست *** لیک نَقلِ آن، به تو دستور نیست‌
هین که اسرافیلِ وقتند اولیا *** مُرده را زیشان حیات است و نَما
جان‌های مرده اندر گورِ تن *** بر‌جهَد ز آوازشان اندر کفن‌
گوید: «این آوا ز آواها جداست *** زنده کردنْ کارِ آوازِ خداست»‌
🔹 چون به صورتْ اولیا آگه شوند *** از طرب گویند، چون بارِه شوند:⁴
«ما بمُردیم و به‌کُلّی کاستیم *** بانگِ حق آمد، همه برخاستیم»‌‌
1. نسخۀ قونیه: انبیا را.
2. کز ستم‌ها گوش حسّ.
3. سوره الرّحمٰن آیه 33؛ ﴿اى گروه جن و انس! اگر مى‌توانيد از اطراف و نواحى آسمان‌ها و زمين بيرون رويد، پس بيرون رويد. ولیکن نمى‌توانيد بيرون رويد مگر با اقتدار و سلطنتی (که خدا به شما عنایت کند)!﴾
4. نسخۀ ناسخه: ز صوت اولیا.
  بارِه: نوعی باده و مِی. باره شوند: مست شوند.