Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

168

جور و احسان، رنج و شادی، حادث است *** حادثان میرند و حقْشان وارث است¹
صبح شد، ای صبح را پشت و پناه *** عذر مخدومی حُسامُ الد‌ّین بخواه‌²
عذرخواهِ عقلِ کُلّ و جانْ تویی *** جانِ جان و تابشِ مرجانْ تویی‌
تافت نورِ صبحِ ما از نورِ تو *** در صَبوحیّ با مِیِ منصورِ تو³
دادۀ تو چون چنین دارد مرا *** باده چه بْوَد تا طَرَب آرَد مرا؟!
باده در جوششْ گدای جوشِ ماست *** چرخِ در گردشْ اسیرِ هوشِ ماست‌
باده از ما مست شد، نی ما از او *** قالب از ما هست شد، نی ما از او
ما چو زنبوریم و قالب‌ها چو موم *** خانه خانه کرده قالب را چو موم‌
بس دراز است این، حدیثِ خواجه گو *** تا چه شد احوالِ آن مردِ نکو
رجوع به حکایتِ خواجۀ تاجر
خواجه اندر آتش و درد و حَنین *** صد پراکنده همی گفت این‌چنین‌
گه تناقض، گاه ناز و، گه نیاز *** گاهْ سودای حقیقت، گه مجاز
----------
مردِ غرقه‌گشته جانی می‌کَند *** دست را در هر گیاهی می‌زند
تا کدامش دست گیرد در خطر *** دست و پایی می‌زند از بیمِ سر
دوست دارد دوستْ این آشفتگی *** کوششِ بیهوده بِهْ از خفتگی‌
آن که او شاه است او بیکار نیست *** ناله از وی طُرفه، کاو بیمار نیست‌
بهر این فرمود رحمٰن، ای پسر: *** ﴿كلَّ يوْمٍ هُوَ في شَأنْ﴾ ای پسر⁴
اندر این ره می‌تراش و می‌خراش *** تا دَمِ آخِر، دَمی فارغ مباش‌
تا دَمِ آخِر، دمی آخَر بوَد *** که عنایت با تو صاحب‌سِرّ بوَد
1. میرند: می‌میرند.
2. نسخۀ قونیه: صبح و پناه.
3. نسخۀ قونیه: نور و صبح و ما.
4. سوره الرحمٰن آیۀ 29.