Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

167

راستی کن، ای تو فخرِ راستان *** ای تو صدر و من دَرت را آستان
آستانه وْ صَدر در معنا کجاست؟ *** ما و من کو؟ آن‌طرف کآن یارِ ماست‌
ای رهیده جانِ تو از ما و من *** ای لطیفه‌یْ روحْ اندر مرد و زن
مرد و زن چون یک شوند، آن یک تویی *** چون‌که یک‌ها محو شد، آنَک تویی‌
این من و ما، بهر آن برساختی *** تا تو با خود نردِ خدمت باختی‌
🔹 تا تو با ما و تو، یک جوهر شوی *** عاقبتْ محضِ چنان دلبر شوی
تا من و تو ها همه یک جان شوند *** عاقبتْ مُستَغرَقِ جانان شوند
این همه هست و بیا ای امرِ کُن *** ای منزّه از بیان و از سُخُن‌¹
چشم جِسمانه توانَد دیدنت؟! *** در خیال آرَد غم و خندیدنت‌؟!²
دل که او بستۀ‌یْ غم و خندیدن است *** تو مگو: «کاو لایقِ آن دیدن است‌»
آن که او بسته‌یْ غم و خنده بوَد *** او بدین دو عاریت زنده بوَد
باغِ سبزِ عشق کاو بی‌مُنتَهاست *** جز غم و شادی در او بس میوه‌هاست‌
عاشقی زین هر دو حالت برتر است *** بی‌بهار و بی‌خزانْ سبز و تر است‌
دِه زکاتِ روی خوب ای خوب‌رو *** شرحِ جانِ شَرحه شَرحه باز‌گو
کز کِرِشمه‌یْ غَمزۀ غَمّازه‌ای *** بر دلم بنْهاده داغِ تازه‌ای
من حلالش کردم ار خونم بریخت *** من همی گفتم: «حلال»، او می‌گریخت‌
چون گریزانی ز ناله‌یْ خاکیان؟ *** غم چه ریزی بر دلِ غَمناکیان‌؟
ای که هر صبحی که از مَشرق بتافت *** همچو چشمه‌یْ مُشرِقَت در جوش یافت³‌
چه بهانه می‌دهی شیدات را؟ *** ای بها نَه شکّرِ لب‌هات را
ای جهانِ کهنه را تو جانِ نو *** از تنِ بی‌جان و دل، افغان شنو
شرحِ گُل بگْذار از بهر خدا *** شرحِ بلبل گو که شد از گُل جدا
از غم و شادی نباشد جوشِ ما *** با خیال و وهم نَبوَد هوشِ ما
حالتِ دیگر بوَد کآن نادر است *** تو مشو مُنکِر که حق بس قادر است
تو قیاس از حالتِ انسان مکن *** منزل اندر جور و در احسان مکن‌
1. نسخۀ قونیه: ای منزّه از بیا و از سُخُن.
2. نسخۀ قونیه: جسمْ جسمانه.
  آیا چشم می‌تواند با دید جسمانی به تو نظر اندازد؟...
3. همچو چشمۀ مُشرِقَت: تو را همچون خورشید عالَم‌تاب.