Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

150

یک قدح مِیْ ‌نوش کن بر یادِ من *** گر همی‌خواهی که بِدْهی دادِ من¹‌
یا به یادِ این فِتاده‌یْ خاک‌بیز *** چون‌که خوردی، جرعه‌ای بر خاک ریز“»²
----------
ای عجب آن عهد و آن سوگند کو؟! *** وعده‌های آن لبِ چون قند کو؟!
و‌ر فراقِ بنده از بَد بندگی‌ست *** چون تو با بد بَد کُنی، پس فرق چیست؟‌
ای بَدی که تو کُنی در خشم و جنگ *** باطرَب‌تر از سَماع و بانگِ چَنگ³‌
ای جفای تو ز دولت خوب‌تر *** و انتقامِ تو ز جان محبوب‌تر⁴
نارِ تو این است، نورت چون بوَد؟! *** ماتمْ این، تا خود که سورت چون بوَد؟!⁵
از حَلاوت‌ها که دارد جورِ تو *** و‌ز لطافت، کس نیابد غورِ تو⁶
🔹 یاد آور از محبّت‌های ما *** حقِّ مجلس‌ها و صحبت‌های ما⁷
نالم و، ترسم که او باور کند *** و‌ز ترحّمْ جور را کمتر کند
عاشقم بر قهر و بر لطفش به‌جِدّ *** ای عجب، من عاشقِ این هر دو ضدّ
و‌اللَه اَر زین خارْ در بُستان شوَم *** همچو بلبلْ زین سببْ نالان شوَم⁸‌
این عجب بلبل که بگشاید دهان *** تا خورَد او خار را با گُلْسِتان!‌
1. نسخۀ قونیه: گر نمی‌خواهی.
  بِدهی داد من: حقّ مرا بجای آوری و عدالت پیشه گیری.
2. فِتادۀ خاک‌بیز: زمین‌خوردۀ روزگار و خاک‌نشین گرفتاری‌ها.
3. باطَرَب‌تر: نشاط‌آور و دلنشین‌تر. سَماع: آوازِ خوش. بانگ: آواز. چنگ: نوعی ساز.
4. دولت: کامرانی و نازپروردگی.
5. نار: آتشِ جور. سور: بَزم و سرور.
6. حلاوت: شیرینی. غَور: کُنه و منتها.
7. صحبت: همدمی و هم‌نشینی.
8. به خدا سوگند که اگر از خار (جور محبوب) مرا به‌سوی بُستان (خوشی‌های زندگی) ببرند، از فراق آن خار (که خودْ عنایتی است از محبوب) مانند بلبل نالۀ هجران سر می‌دهم.