Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

139

جلوه کرده عام و خاصان را عروس *** خلوت اندر شاه باشد با عروس¹‌
هست بسیارْ اهلِ حال از صوفیان *** نادر است اهلِ مقام اندر میان‌
----------
از منازل‌های جانَش یاد داد *** و‌ز سفرهای روانش یاد داد²
و‌ز زمانی کز زمانْ خالی بُدَه‌ست *** و‌ز مقامِ قُدسْ کِاجلالیّ بُدَه‌ست‌³
و‌ز هوایی کاندر او سیمرغِ روح *** پیش از این دیده‌ست پرواز و فُتوح⁴‌
هر یکی، پروازش از آفاقْ بیش *** و‌‌ز امید و نَهمَتِ مشتاقْ بیش⁵‌
چون عمَرْ اَغیار رو را یار یافت *** جانِ او را طالبِ اسرار یافت‌⁶
شیخْ کامل بود و طالبْ مُشتَهی *** مردْ چابک بود و مَرکبْ درگَهی⁷‌
دیدْ آن مُرشِد که او ارشاد داشت *** تخمِ پاک اندر زمینِ پاک کاشت⁸‌
سؤال رسولِ قیصرِ روم از عمَر
مرد گفتش: «کِای امیرالمؤمنین *** جان ز بالا چون در‌آمد در زمین؟
مرغِ بی‌اندازه چون شد در قفص؟» *** گفت: «حق بر جانْ فُسون خوانْد و قِصَص‌⁹
بر عدم‌ها کآن ندارد چشم و گوش *** چون فسون خوانَد، همی آید به جوش¹⁰‌
1. خلوت اندر: اندر خلوت‌.
2. یاد داد: آموخت؛ یادآوری کرد. روان: روح، جان.
3. قُدس: عالم وحدت و پاکی از شوائب تعیّن. اِجلالیّ: دارای عظمت و جلال.
4. فُتوح: گشایش و آزادی از بند تن و تقیّدات عالم کثرت.
5. نَهمَت: شور و اشتیاق.
6. اَغیار رو: به‌ظاهر غریبه.
7. مُشتَهی: طالب و مشتاق. مَرکبْ درگهی: اسب راهوار بود.
8. مُرشد: هادی، راهنما. ارشاد داشت: طالب هدایت بود.
9. مرغ بی‌اندازه: (روح مجرّد و بی‌حدّ). قفص: (کالبد جسم). فُسون خواند: به امر تکوینی به او امر نمود. قِصَص: حکایات اَطوار و مراتب کمال نفس.
10. عدم‌ها: ارواح در عالَم اَعیان ثابته.