Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

120

جمله مرغان هر یکی اسرارِ خود *** از هنر و‌ز دانش و از کارِ خود
با سلیمان یک به یک وا می‌نمود *** از برای عَرضه خود را می‌ستود
از تکبّر نیّ و از هستیِّ خویش *** بهرِ آن تا ره دهد او را به پیش¹‌
چون بباید بَرده‌ای را خواجه‌ای *** عَرضه دارد از هنرْ دیباچه‌ای
چون‌که دارد از خریداریش ننگ *** خود کُنَد بیمار و شَلّ و کور و لنگ‌
نوبتِ هدهد رسید و پیشه‌اش *** و‌آن بیانِ صنعت و اندیشه‌اش‌
گفت: «ای شه یک هنر کآن کِهتر است *** باز‌گویم، گفتِ کوتَه بهتر است»²‌
گفت: «بَر‌گو تا کدام است آن هنر؟» *** گفت: «من آنگه که باشم اوج پَر³
بنْگرم از اوجْ با چشمِ یقین *** من ببینم آبْ در قعرِ زمین‌
تا کجای اس‍ت و چه عمق استش، چه رنگ *** از چه می‌جوشد، ز خاکی یا ز سنگ؟‌
ای سلیمان بهرِ لشکرگاه را *** در سفر می‌دار این آگاه را»
پس سلیمان گفت: «شو ما را رفیق *** در بیابان‌های بی‌آب، ای شَفیق⁴
🔹 همرهِ ما باشی و هم پیشوا *** تا کُنی تو آبْ پیدا بهرِ ما
🔹 تا بیابی بهرِ لشکرْ آب را *** در سفرْ سَقّا شَوی اصحاب را
🔹 باش همراهِ من اندر روز و شب *** تا نبیند از عَطَشْ لشکرْ تَعَب»⁵
🔹 بعد از آن، هدهد بِدو همراه بود *** ز‌آنکه از آبِ نهان آگاه بود
1. از روی تکبّر و اظهار هستی، خود را نمی‌ستودند... .
2. کِهتر: کوچک‌تر.
3. اوج پَر: در‌حال پرواز بر اوج آسمان.
4. شفیق: یار مهربان و دلسوز.
5. عَطَش: تشنگی. تَعَب: رنج و سختی.