افزودن به لیست علاقه مندی
مثنوی معنوی - دفتر اول
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
0
دفتر اول از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - نینامه - حقیقت عشق إلهی و کیفیت حرکت سالک در مسیر معبود. - توصیف حال عارف بِالله نسبت به دنیا. - لزوم تبعیت از ولیّ إلهی. - بیان راههای انحرافی مزوّران در مقابل مسیر حق. - معنای جبر و تفویض. - ادب حضرت آدم علیهالسلام در مقابل خداوند. - غیرت خداوند متعال در تحریم زشتیها. - تفسیر «مَن کانَ للّٰه کانَ اللٰهُ له». - بیان نفحههای الهی بر سالکان. - هدایتنیافتن معاندان. - توصیۀ پیامبر دربارۀ تقرّب به خدا با عقل. - اخلاص در عشق. - نکوهش قیاس.
مرتب سازی:
نتیجه
مثنوی معنوی - دفتر اول
114لا جَرَم أبصارُنا لا تُدرِکُه *** ﴿وَ هْوَ يدرِك﴾ بین تو از موسیٰ و کُه1 صورت از معنا، چو شیر از بیشه دان *** یا چو آواز و سخن زَ اندیشه دان این سخن و آواز از اندیشه خاست *** تو ندانی بحرِ اندیشه کجاست2 لیک چون موجِ سخن دیدی لطیف *** بَحرِ آن دانی که هم باشد شریف چون ز دانشْ موجِ اندیشه بتاخت *** از سخن و آوازِ او صورت بساخت از سخنْ صورت بزاد و باز مُرد *** موجْ خود را باز اندر بحر بُرد صورت از بیصورتی آمد بُرون *** باز شُد که: ﴿انّا إلَيهِ راجِعون﴾3 پس تو را هر لحظه مرگ و رَجعَتیست *** مصطفیٰ فرمود: «دنیا ساعتیست»4 فکرِ ما تیریست از هُو در هوا *** در هوا کی پایدار آید ندا؟!5 هر نفَسْ نو میشود دنیا و، ما *** بیخبر از نو شدن اندر بقا6 عمرْ همچون جویْ نُو نُو میرسد *** مُستَمِرّیّ مینماید در جسد7 آن ز تیزی، مُستَمِرّشکل آمدهست *** چون شرَرْ کِش تیز جُنبانی به دست8 - سوره الأنعام، آیه 103؛ ﴿دیدگان، او را ادراک نمیکند و درنمییابد؛ و اوست که دیدگان را درمییابد﴾.
سوره أعراف، آیه 143؛ ﴿و چون موسىٰ به وعدهگاه ما آمد و پروردگارش با او سخن گفت، عرض كرد: «پروردگارا، خود را به من بنماى تا بر تو بنگرم!» خداوند فرمود: «هرگز مرا نخواهى ديد! ليكن به كوه بنگر؛ اگر آن را بر جاى خود استوار یافتی، مرا خواهى ديد.» پس چون پروردگارش به كوه تجلّی نمود، کوه را خُرد و متلاشی نمود؛ و موسىٰ بيهوش بر زمين افتاد...﴾.
بنابراین دیدگان ما هرگز او را درنمییابد؛ و اوست که دیدگان را درمییابد. و این معنا را در داستان حضرت موسیٰ علیه السلام و کوه طور بنگر. - بحر: دریا.
- سوره البقره، آیۀ 156؛ ﴿تحقیقاً ما بهسوی او باز میگردیم﴾.
باز شد: به همانجا بازگشت. - عوالی اللئالی، ج 1، ص 333؛ رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «دنیا ساعتی است، پس آن را در طاعت الٰهی قرار بده!»
رَجعَت: بازگشت. - نسخۀ قونیه: در هوا کی پاید؟ آید تا خدا.
هُو: حضرت حق عزّوجلّ. ندا: کلام. - اندر بَقا: در حال گذران حیات و زندگی.
- مستمرّیّ مینماید: امری مستمرّ و ممتدّ دیده میشود.
- عُمر از سرعت آفرینش، یک واحدِ بههمپیوسته دیده میشود، مانند آتشگردانی که آن را با دست خویش بچرخانی.
- سوره الأنعام، آیه 103؛ ﴿دیدگان، او را ادراک نمیکند و درنمییابد؛ و اوست که دیدگان را درمییابد﴾.