
مثنوی معنوی - دفتر اول
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر اول از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - نینامه - حقیقت عشق إلهی و کیفیت حرکت سالک در مسیر معبود. - توصیف حال عارف بِالله نسبت به دنیا. - لزوم تبعیت از ولیّ إلهی. - بیان راههای انحرافی مزوّران در مقابل مسیر حق. - معنای جبر و تفویض. - ادب حضرت آدم علیهالسلام در مقابل خداوند. - غیرت خداوند متعال در تحریم زشتیها. - تفسیر «مَن کانَ للّٰه کانَ اللٰهُ له». - بیان نفحههای الهی بر سالکان. - هدایتنیافتن معاندان. - توصیۀ پیامبر دربارۀ تقرّب به خدا با عقل. - اخلاص در عشق. - نکوهش قیاس.
مثنوی معنوی - دفتر اول
7چند نمونه از ویرایش کلمات:
1- کان: معدن؛ کآن: که آن.
2- کِی: بهمعنای چه زمانی؛ کِای: بهمعنای که ای.
3- کین: بهمعنای کینه؛ کاین: بهمعنای که این.
4- کو بهمعنای کجا؛ کُاو: بهمعنای که او.
5- نیم: نصف؛ نیام: نیستم.
6- معنی: در مقابل لفظ؛ معنا: در مقابل صورت و ظاهر.
7- هوا: باد؛ هویٰ: میل و خواهشهای نفس.
... .
نسخههای بررسی شده
آنچه در تصحیح این مجموعه مورد نظر قرار گرفته است بهطور کلی نسخ زیر است که بهصورت مستقیم یا باواسطه مورد رجوع قرار گرفته است و در صورت نیاز و وجود تفاوت معنایی یا احتمال آن بدان اشاره شده تا بهواسطۀ کثرت ذکر نسخهها خواننده دچار سردرگمی نشود و از اصل مقصود که استفاده از مطالب این سِفر قَویم و کتاب عظیم بیبهره نگردد. نسخ مورد استفاده در این مجموعه از این قرار است:
نسخۀ قونیّه (رجب 677 ق) به خطّ محمد بن عبداللٰه المولوی.
نسخۀ قسطنطیّه (الف): (15 ربیع الأول 680 ق) به خطّ اسماعیل بن سلیمان بن محمد الحافظ القیصری.
نسخۀ قسطنطیّه (ب): (4 شوّال 687 ق) به خطّ حسن بن الحسین المولوی.
نسخۀ مونیخ (الف): (4 شعبان 706 ق) به خطّ یحیی بن حمزة المولوی.
نسخۀ مونیخ (ب): (15 ذو الحجّة 744 ق) به خطّ محمد بن الحاج دولتشاه بن یوسف الشّیرازی.
نسخۀ موزۀ بریتانیا (الف): (اواخر 718 ق) به خطّ علیّ بن محمد.
نسخۀ موزۀ بریتانیا (ب): (اواخر قرن 7 یا اوایل قرن 8).
نسخۀ مِلکی نیکلسون (7 ربیع الثّانی 843 ق).
نسخۀ قاهره (الف): (شعبان 668 یا 768 ق) به خطّ محمد بن عیسی الحافظ المولوی القونَوی.
نسخۀ قاهره (ب): (4 صفر 674 ق).
نسخۀ وقف جماعتخانۀ مزار مولانا، احتمالاً به خطّ سلطان ولد.
نسخۀ مجموعۀ خسرو پاشای کتابخانۀ سلیمانیّۀ استانبول (موقوفۀ بقعۀ ابو أیّوب انصاری) احتمالاً به خطّ سلطان ولد.
نسخۀ مجموعۀ خسرو پاشای کتابخانۀ سلیمانیّۀ استانبول (ایّوب سلطان) به خطّ سلطان ولد.
نسخۀ مجموعۀ نافذ پاشای کتابخانۀ سلیمانیّۀ استانبول (680 ق) به خطّ اسماعیل بن سلیمان بن محمد الحافظ القیصری.
نسخۀ مجموعۀ نافذ پاشای کتابخانۀ سلیمانیّۀ استانبول (680 ق) به خطّ جمال المولوی الأنقَرَوی.
نسخۀ مجموعۀ ملاّ مراد کتابخانۀ سلیمانیّۀ استانبول (695 ق) به خطّ نظام مولوی.
نسخۀ کتابخانۀ مرکز احیاء میراث اسلامی قم (701 ق).
نسخۀ موجود به خطّ حسین بن یعقوب چلبی (756 ق).
نسخۀ ناسخه مثنوی معنوی، عبد اللّطیف بن عبدالله عباسی (قرن 11 ق).
مثنوی معنوی، طبع بولاق (1268 ق).
مثنوی معنوی، طبع میرزا محمود خوانساری (1268 ق ــ1306 ش).
مثنوی شریف (طبع 1331 ق).
مثنوی معنوی، طبع کلاله خاور (1315 ش).
مثنوی معنوی، تصحیح نیکلسون (براساس آخرین تصحیح).
فاتح الأبیات، شرح مثنوی، رسوخالدّیناسماعیل اَنقَرَوی.
خدا را شاکریم که توفیق نشر این کتاب شریف را به این مجموعه عطا نمود!
از خوانندگان محترم خواهانیم چنانچه اشتباه و خطایی را مشاهده نمودند، به این مجموعه ارجاع دهند تا اصلاح گردد!
و آخِرُ دَعوانا أن الحمدُ للّٰه رَبّ العالمین!
گروه تحقیق مکتب وحی
